Từ 1/1/2026, Bắc Ninh thực hiện chuyển quyền quản lý các Trạm Y tế (TYT) từ Sở Y tế về UBND các xã, phường, thị trấn. Đây là nỗ lực cụ thể hóa việc phân cấp, phân quyền, nhằm phát huy tối đa vai trò của chính quyền địa phương trong việc chăm sóc sức khỏe nhân dân ngay từ tuyến đầu. Việc chuyển giao này tạo điều kiện để các nguồn lực về nhân lực, ngân sách tại địa phương được huy động kịp thời, hiệu quả hơn. Tuy nhiên, cũng đòi hỏi phải có sự phối hợp rõ trách nhiệm, chặt quy trình giữa 2 cơ quan quản lý thực hiện chuyển giao là Sở Y tế và UBND các xã, phường.
Đoàn công tác của Sở Y tế do đồng chí Tô Thị Mai Hoa – Giám đốc Sở trực tiếp làm việc, hỗ trợ tại TYT Hạp Lĩnh ngay những ngày đầu thành lập.
Thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động của y tế cơ sở, tỉnh Bắc Ninh đã thành lập 99 TYT trực thuộc UBND các xã, phường trên cơ sở tổ chức lại 313 TYT thuộc Trung tâm Y tế (TTYT) và tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ, nhân lực làm công tác y tế dự phòng, dân số của TTYT. Ngay sau khi chuyển giao và sáp nhập các TYT, Sở Y tế - đơn vị trước đây trực tiếp quản lý TYT đã thành lập các đoàn giám sát, hỗ trợ TYT để đảm bảo ổn định hoạt động chuyên môn. Các đồng chí lãnh đạo Sở Y tế làm trưởng các đoàn công tác đã trực tiếp xuống các TYT mới thành lập, chỉ đạo tập trung rà soát nhân sự, cơ sở vật chất, trang thiết bị và quy trình kỹ thuật. Từ những thực tế của từng địa phương, các đoàn công tác nhận định những khó khăn, thuận lợi, những “điểm nghẽn” và tồn tại, bất cập để chỉ đạo TYT; đồng thời tham mưu kịp thời cho UBND xã, phường quản lý TYT hiệu quả. Nhờ đó, các TYT mặc dù mới thành lập trên cơ sở sáp nhập các TYT cũ, chuyển giao quyền quản lý nhưng vẫn đảm bảo hoạt động chuyên môn, không bị gián đoạn.
Bà Trần Thị Dung – tổ dân phố Tiêu Sơn, phường Tam Sơn cho biết, trước đây bà và những người dân trong khu thường hay đến TYT phường Tương Giang để điều trị đau lưng, đau chân bằng y học cổ truyền. Khi TYT Tam Sơn mới thành lập, trụ sở chính được đặt tại TYT phường Tam Sơn cũ, nhưng vẫn duy trì điểm trạm tại TYT phường cũ nên việc khám chữa bệnh của người dân không bị ảnh hưởng nhiều. “Có thể sẽ có sự thay đổi về nhân lực nhưng về cơ bản tinh thần, thái độ của các y, bác sĩ tại Trạm đều rất hòa nhã, nhiệt tình nên người dân ai cũng thấy vui vẻ, yên tâm. Điều nhân dân chúng tôi mong muốn nhất, là dù Trạm có thay đổi mô hình tổ chức hay quản lý, thì người dân vẫn được thăm khám sức khỏe thuận tiện, bác sĩ có đủ trang thiết bị và thuốc men để phục vụ bà con” – bà Dung chia sẻ.
Với vai trò là cơ quan chủ quản chịu trách nhiệm về chuyên môn trong hoạt động chăm sóc sức khỏe nhân dân của tỉnh, để đảm bảo bộ máy TYT được vận hành thông suốt sau chuyển giao, Sở Y tế đã và đang chủ trì xây dựng dự thảo “Quy chế phối hợp giữa Sở Y tế và UBND xã, phường trong quản lý hoạt động của TYT”. Sau khi xin ý kiến các Sở Nội vụ, Tài chính, Tư pháp và UBND các địa phương, Dự thảo hiện đã hoàn thiện và tiến hành trình UBND tỉnh phê duyệt, ban hành.
Đến nay, dưới sự quản lý trực tiếp của UBND xã, phường và cố vấn về mặt chuyên môn của Sở Y tế, các hoạt động chuyên môn của Trạm Y tế đã được triển khai đồng bộ cả tại Trạm Y tế và tại các địa điểm lưu động trên địa bàn. (Ảnh: Tiêm vắc xin phòng uốn ván – bạch hầu tại trường Tiểu học trên địa bàn phường Việt Yên)
Làm rõ hơn về các nội dung chính trong Quy chế phối hợp, bác sĩ Từ Quốc Hiệu – Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết, 4 nguyên tắc cốt lõi được đặt ra gồm: Cụ thể hóa nội dung phối hợp, đảm bảo rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; Đảm bảo tính kịp thời, thống nhất giữa quản lý ngành (Sở Y tế) và quản lý theo địa bàn (UBND xã); Tuân thủ đúng trình tự pháp luật và quy chế làm việc của hai bên; Tạo điều kiện, hỗ trợ tối đa để các tổ chức, cá nhân hoàn thành nhiệm vụ. Quy chế cũng tập trung vào 4 nội dung trọng tâm là phối hợp thực hiện chủ trương chính sách; tham mưu chiến lược phát triển y tế địa phương; chỉ đạo chuyên môn y tế - dân số - bảo trợ xã hội và triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia. Đặc biệt, về phương thức phối hợp, 2 cơ quan đã thống nhất cao thực hiện theo hướng khi có vướng mắc thuộc thẩm quyền của Sở Y tế, UBND xã sẽ chủ trì hội nghị để các bên cùng bàn bạc, thống nhất. Ngược lại, các đơn vị thuộc Sở phải có trách nhiệm phối hợp, tham gia ý kiến kịp thời khi địa phương yêu cầu. Đây là cơ chế “mở” để giải quyết nhanh nhất các khó khăn tại cơ sở.
Bà Nguyễn Thị Hằng – Phó Chủ tịch UBND phường Hạp Lĩnh cho biết, với đặc thù là địa bàn tập trung nhiều công ty, doanh nghiệp trong khu công nghiệp, nên mô hình chăm sóc sức khỏe tại tuyến cơ sở ngoài phục vụ người dân địa phương còn có một bộ phận lớn là người dân nhập cư tạm trú để làm việc tại khu công nghiệp. Khi TYT được chuyển về UBND phường quản lý cũng có rất nhiều vấn đề, nhất là trong lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn sâu như y tế. “Vì vậy, việc có quy chế phối hợp rõ ràng giúp chúng tôi yên tâm hơn khi tiếp nhận quản lý TYT. Chúng tôi biết rõ phần nào mình chủ trì, phần nào cần xin ý kiến chuyên môn của Sở, tránh tình trạng chồng chéo hoặc thực hiện thiếu nhiệm vụ” – bà Hằng nhận định.
Công tác phòng chống dịch được triển khai hiệu quả hơn khi có sự vào cuộc của cả chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn y tế (Ảnh: Xử lí ổ dịch sốt xuất huyết tại phường Tam Sơn, tỉnh Bắc Ninh)
TYT Đại Đồng được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 Trạm Đại Đồng, Hoàn Sơn, Phật Tích. Bác sĩ Nguyễn Thị Thắm – Giám đốc Trạm cho biết, ngay từ những ngày đầu thành lập, do gặp nhiều khó khăn về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất và một số hoạt động chuyên môn đặc thù, nên Trạm cũng xin ý kiến trực tiếp của cơ quan chuyên môn là Sở Y tế, mời đoàn công tác của Sở về tận các điểm Trạm để khảo sát và đánh giá thực tế, từ đó đưa ra tư vấn phù hợp giúp Trạm ổn định hoạt động. Khi được chuyển về UBND xã quản lý, Trạm cũng nhận được rất nhiều sự quan tâm, đầu tư, sửa chữa, cải tạo trước mắt là những hạng mục nhỏ để Trạm hoạt động hiệu quả tại 2 điểm Trạm. Đến nay, mọi hoạt động chuyên môn của TYT đều đã được duy trì thực hiện đồng bộ, hiệu quả. “Với 2 cơ quan quản lý, chúng tôi như có “2 người mẹ”, giúp Trạm có được cả sự chỉ đạo chuyên môn sâu sát từ Sở Y tế, cũng như sự hỗ trợ nguồn lực kịp thời tại chỗ từ UBND xã. Điều này đặc biệt quan trọng khi chúng tôi tiến hành thực hiện mô hình TYT mới từ đầu năm 2026” – bác sĩ Thắm chia sẻ.
Với sự sâu sát của ngành Y tế, mô hình quản lý mới tại Bắc Ninh đang dần hình thành rõ nét. Tin tưởng rằng khi “Quy chế phối hợp giữa Sở Y tế và UBND xã, phường trong quản lý hoạt động của TYT” được UBND tỉnh ban hành sẽ góp phần nâng cao rõ rệt chất lượng của hoạt động y tế cơ sở. Các “điểm nóng” về y tế sẽ được giải quyết nhanh chóng không chỉ qua văn bản mà còn thông qua sự vào cuộc trực tiếp của cả Sở Y tế và UBND xã, phường. Sự đồng hành giữa Sở chuyên môn và Chính quyền địa phương chính là “lá chắn” vững chắc nhất để bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.
