Thuốc lá từ lâu được xem là nguyên nhân hàng đầu gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm về phổi và đường hô hấp. Tại Bệnh viện Phổi Bắc Ninh, thời gian gần đây số lượng bệnh nhân mắc các bệnh lý hô hấp như viêm phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen phế quản hay ung thư phổi có xu hướng gia tăng. Đáng chú ý, nhiều trường hợp có tiền sử hút thuốc lá kéo dài nhiều năm hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc.
Những ngày gần đây, lượng bệnh nhân nhập viện do các bệnh lý hô hấp tăng khá cao. Nhiều người đến viện trong tình trạng ho kéo dài, khó thở, tức ngực, suy giảm chức năng hô hấp, phải hỗ trợ điều trị bằng oxy và khí dung. Không ít trường hợp nhập viện khi bệnh đã tiến triển nặng, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Theo ghi nhận tại Khoa Bệnh Phổi- BV Phổi Bắc Ninh số 2, trung bình mỗi tháng khoa tiếp nhận khoảng từ 150 đến 200 bệnh nhân đến khám và điều trị. Trong số đó, khoảng 30% bệnh nhân có yếu tố liên quan đến hút thuốc lá. Đây là con số đáng báo động, cho thấy tác hại nghiêm trọng của thuốc lá đối với sức khỏe cộng đồng. BsCKI Phạm Phúc Côn cho biết: “Đa số bệnh nhân mắc COPD, viêm phế quản mạn tính hay ung thư phổi đều có liên quan đến thuốc lá hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc. Khói thuốc chứa nhiều chất độc gây tổn thương đường hô hấp, làm suy giảm chức năng phổi theo thời gian. Nhiều người chủ quan, chỉ đến viện khi xuất hiện khó thở nặng hoặc suy giảm chức năng hô hấp rõ rệt. Vì vậy, người dân cần bỏ thuốc lá càng sớm càng tốt và nên đi khám ngay khi có các biểu hiện như ho kéo dài, khó thở hoặc đau tức ngực.”
Thực tế cho thấy, nhiều bệnh nhân điều trị tại bệnh viện cũng thừa nhận thuốc lá đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của bản thân sau nhiều năm sử dụng.Ông Nguyễn Văn Hải xã Gia Bình chia sẻ: Bản thân bắt đầu hút thuốc từ khi còn trẻ. Trung bình mỗi ngày hút gần một bao thuốc và duy trì thói quen này suốt hơn 20 năm. Ban đầu chỉ là những cơn ho nhẹ vào buổi sáng nên ông không để ý. Tuy nhiên khoảng vài năm gần đây, tình trạng ho xuất hiện thường xuyên hơn, kèm theo khó thở và tức ngực khi lao động nặng. Có thời điểm đang đi làm mà tôi thấy hụt hơi, người rất mệt, đêm ngủ ho nhiều không ngủ được. Ban đầu cứ nghĩ do tuổi tác hoặc cảm lạnh thông thường nên tự mua thuốc uống. Nhưng bệnh ngày càng nặng hơn, phải vào viện điều trị nhiều lần”. Sau khi được các bác sĩ tư vấn về tác hại của thuốc lá đối với bệnh phổi mạn tính, ông Hải quyết tâm cai thuốc. “Từ ngày bỏ thuốc, sức khỏe đỡ hơn trước nhiều, ít ho hơn và cũng ít phải vào viện điều trị hơn. Bây giờ tôi mới thấy bỏ thuốc lá quan trọng thế nào. Chỉ mong giữ được sức khỏe để không làm gánh nặng cho gia đình,” ông Hải nói.
Chăm sóc bệnh nhân tại Khoa Bệnh Phổi- BV Phổi Bắc Ninh số 2
Cũng là bệnh nhân điều trị bệnh hô hấp tại bệnh viện, ông Nguyễn Văn Nhiên xã Cao Đức mình từng có thời gian dài hút thuốc lá do thói quen sinh hoạt và giao tiếp trong công việc. Trung bình mỗi ngày ông hút khoảng một bao thuốc. Sau nhiều năm, sức khỏe giảm sút rõ rệt, thường xuyên ho dai dẳng, khó thở và mệt mỏi.“Tôi thấy người yếu hơn trước, làm việc nặng một chút là khó thở. Đi khám mới biết phổi bị ảnh hưởng do hút thuốc lâu năm. Không chỉ hại sức khỏe mà tính ra tiền thuốc lá mỗi ngày cũng tốn kém rất nhiều,” ông Nhiên chia sẻ.Theo ông Nhiên, trước đây mỗi ngày chi vài chục nghìn đồng mua thuốc lá tưởng không đáng bao nhiêu, nhưng cộng dồn theo tháng, theo năm là khoản tiền lớn. “Ngoài tiền mua thuốc còn tiền thuốc men, điều trị bệnh. Quan trọng hơn là ảnh hưởng đến vợ con và những người xung quanh vì phải hít khói thuốc thụ động,” ông nói.
Từ thực tế điều trị, các bác sĩ cho biết nhiều bệnh nhân mắc bệnh phổi mạn tính hiện nay đều có điểm chung là hút thuốc lá trong thời gian dài. Khói thuốc không chỉ gây tổn thương trực tiếp đến phổi mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm như ung thư phổi, bệnh tim mạch và đột quỵ.
Nhằm nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của thuốc lá, thời gian qua Bệnh viện Phổi Bắc Ninh đã tăng cường các hoạt động truyền thông phòng chống tác hại thuốc lá tại cơ sở y tế. Bệnh viện duy trì môi trường không khói thuốc, đẩy mạnh tuyên truyền thông qua pano, áp phích, tờ rơi và tư vấn trực tiếp cho người bệnh cùng người nhà bệnh nhân.Bên cạnh công tác điều trị, đội ngũ y bác sĩ cũng tích cực hướng dẫn người dân thay đổi thói quen sinh hoạt, xây dựng lối sống lành mạnh, tăng cường vận động, giữ môi trường sống trong lành và chủ động khám sức khỏe định kỳ nhằm phát hiện sớm các bệnh lý về phổi và đường hô hấp.
Theo các chuyên gia y tế, bỏ thuốc lá là giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe hô hấp. Việc cai thuốc không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn cải thiện chức năng phổi, nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm gánh nặng kinh tế cho gia đình. Các bác sĩ khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu như ho kéo dài, khạc đờm, khó thở, đau tức ngực hoặc sút cân bất thường, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời. Mỗi người cần nâng cao ý thức phòng chống tác hại thuốc lá, chủ động nói không với thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
