Xác định công tác dân số và trẻ em là một trong những nội dung quan trọng, góp phần thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - chính trị - xã hội, thời gian qua, công tác dân số và trẻ em được triển khai đồng bộ, hiệu quả. Qua đó góp phần nâng cao chất lượng dân số, quyền trẻ em được đảm bảo góp phần thúc đẩy nền kinh tế - xã hội ổn định và phát triển.
Năm 2025 là năm diễn ra nhiều sự kiện trọng đại của đất nước và của tỉnh, đặc biệt là việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và các chính sách phát triển kinh tế, an sinh xã hội của tỉnh. Tỉnh Bắc Ninh có diện tích tự nhiên 4.718,6 km², 99 đơn vị hành chính cấp xã với quy mô dân số khoảng 3,4 triệu người.
Để làm tốt công tác dân số và trẻ em, trên cơ sở các văn bản chỉ đạo của Trung ương, Tỉnh uỷ, UBND tỉnh, Sở Y tế, Chi cục Dân số và Trẻ em đã chủ động tham mưu ban hành các văn bản chỉ đạo, triển khai hiệu quả công tác dân số và trẻ em trên địa bàn tỉnh. Đồng thời chỉ đạo tuyến cơ sở ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện các chương trình, đề án về công tác dân số và trẻ em phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.
Phát động chiến dịch truyền thông về mất cân bằng giới tính khi sinh, hưởng ứng ngày Quốc tế Trẻ em gái(11/10)
Các hoạt động truyền thông, giáo dục về dân số, trẻ em được chú trọng triển khai bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú và cách tiếp cận phù hợp với từng vùng, từng nhóm đối tượng. Qua đó, nhận thức của người dân về chính sách dân số, trẻ em được nâng lên, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển và nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân. Theo báo cáo của Chi cục Dân số và Trẻ em, trong năm 2025 đơn vị đã phối hợp với các cơ quan truyền thông tuyên truyền trên Báo và Phát thanh truyền hình tỉnh, Báo Dân trí đăng tải, phát sóng hơn 140 tin, bài, ảnh, phóng sự. đồng thời thường xuyên tuyên truyền trên Cổng thông tin điện tử Sở Y tế, trên các trang mạng xã hội các hoạt động bảo vệ, chăm sóc trẻ em, người cao tuổi, vị thành niên/thanh niên, nâng cao chất lượng dân số…Thực hiện tuyên truyền 275 băng rôn, 700 pano, gần 300 nghìn tờ rơi, áp phích, 6.600 cuốn sách mỏng, quyển poster, cùng hàng trăm sản phẩm truyền thông khác về dân số và trẻ em. Đồng thời thường xuyên tuyên truyền trên Cổng thông tin điện tử Sở Y tế, trên các trang mạng xã hội các hoạt động bảo vệ, chăm sóc trẻ em, người cao tuổi, vị thành niên/thanh niên, nâng cao chất lượng dân số…
Các chương trình, đề án, kế hoạch về dân số và trẻ em trong năm 2025 được triển khai có hiệu quả như: Chương trình củng cố, phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ KHHGĐ; mở rộng tầm soát, chẩn đoán, điều trị một số bệnh, tật trước sinh và sơ sinh; củng cố, phát triển hệ thống thông tin chuyên ngành dân số, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác dân số….Trong năm đã tổ chức 118 hội nghị truyền thông vận động đến cấp uỷ đảng, chính quyền, đoàn thể với hơn 4000 lượt người tham dự; phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể thực hiện 92 hội nghị với 2.300 lượt người tham dự; tổ chức 337 hội nghị truyền thông các sự kiện trong năm với hơn 23.000 lượt người tham dự.
Truyền thông phòng chống bệnh Tan máu bẩm sinh cho học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh
Ngoài ra, Chi cục Dân số và Trẻ em còn phối hợp tổ chức 68 chương trình hoạt động ngoại khóa sinh hoạt chuyên đề tại các trường THPT và THCS, thu hút hơn 9.000 học sinh tham dự. Tổ chức 08 hội thi tìm hiểu kiến thức dân số, bình đẳng giới, chăm sóc sức khoẻ sinh sản (SKSS) vị thành niên/thanh niên (VTN/TN). Toàn tỉnh đã tổ chức 136 hội nghị chuyên đề về mất cân bằng giới tính khi sinh cho 6.750 người tham dự là các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, nam nữ chuẩn bị kết hôn, mới kết hôn và những người có uy tín trong cộng đồng; tổ chức 126 buổi truyền thông trực tiếp về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi với 6.100 người tham dự; tổ chức truyền thông nhóm nhỏ, truyền thông tại cộng đồng, tư vấn tại hộ gia đình cho 46.631 lượt người. Phối hợp với Trung tâm Y tế các Khu công nghiệp tổ chức 16 hội nghị tuyên truyền về dân số - KHHGĐ, bình đẳng giới, chăm sóc SKSS, sức khỏe tình dục, các bệnh lây truyền qua đường tình dục, cách phòng tránh mang thai ngoài ý muốn cho 2.400 người; thực hiện tư vấn, siêu âm tử cung phần phụ cho 2.500 người và khám phụ khoa cho 500 công nhân, lao động nữ; Hỗ trợ bổ sung trang thiết bị, sản phẩm truyền thông để tiếp tục duy trì sinh hoạt của 06 câu lạc bộ “Tư vấn SKSS/KHHGĐ cho VTN/TN và công nhân, người lao động”;
Về hoạt động tuyên truyền thực hiện các hoạt động tuyên truyền thường xuyên về bảo vệ trẻ em, phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước trẻ em, lao động trẻ em. Trong năm tổ chức 07 lớp tập huấn kiến thức, kỹ năng chăm sóc trẻ em, quyền trẻ em, giải quyết các vấn đề của trẻ em cho cán bộ xã, phường, ông, bà, cha, mẹ… Tổ chức trao tặng thiết bị đồ chơi trẻ em cho trường Mầm non Hoa Sữa (huyện Sơn Động cũ) trị giá 147 triệu từ nguồn ngân sách tỉnh và nguồn Quỹ Bảo trợ trẻ em; trao tặng 446 suất quà cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn của 99 xã, phường trên địa bàn tỉnh với tổng kinh phí hỗ trợ là 143.800.000 đồng; tặng quà 01/6 cho 11 tập thể là các Trung tâm giáo dục, hỗ trợ trẻ em và bệnh viện, tặng 196 xuất quà cho thiếu nhi với tổng giá trị là 99.800.000 đồng.
Phối hợp với Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam tổ chức chương trình Hành trình cuộc sống trao tặng 80 suất quà là đồ dùng học tập, 50 chiếc xe đạp và quà tặng cho 130 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn trong tỉnh; tặng vitamin D3K2 cho 300 trẻ em từ 0-3 tuổi xã Hoàng Vân; tặng 200 suất quà trị giá 60 triệu đồng cho trẻ em xã Cẩm Lý; 126 suất quà tặng là sản phẩm thiết yếu cho trẻ em khuyết tật; 200 suất học bổng trị giá 200 triệu đồng cho trẻ em khó khăn, học khá; tặng thiết bị học tập và kinh phí hỗ trợ khắc phục sau cơn bão số 11 cho trường TH Đồng Tiến (xã Xuân Lương) trị giá 112 triệu đồng, trườngTiểu học Tiên Lục số 5 (xã Tiên Lục) trị giá 59 triệu đồng và trường Mầm non Hợp Thịnh (xã Hợp Thịnh) trị giá 100 triệu đồng.
Chi cục phối hợp với Tỉnh đoàn và Hội Liên hiệp phụ nữ trao học bổng cho 48 trẻ em mồ côi, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn có thành tích trong học tập; phối hợp với Tỉnh đoàn tham mưu Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh tặng học bổng 02 năm (giai đoạn 2025-2027) cho 100 học sinh là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn; tham mưu Quỹ BTTE thành lập 04 đoàn thăm hỏi, động viên và hỗ trợ 35 triệu đồng từ nguồn Quỹ BTTE tỉnh cho 05 gia đình có trẻ bị đuối nước ở Yên Dũng, Tân Yên, Xuân Lương và Tân Sơn.
Nhờ làm tốt công tác dân số, trong năm 2025, số trẻ em sinh là 33.172 trẻ, giảm 5.412 trẻ so với cùng kỳ năm 2024; trong đó số trẻ em nam là 8.275 trẻ, số trẻ nữ là 14.897 trẻ, số trẻ sinh là con thứ 3 trở lên là 7.527 trẻ, giảm 720 trẻ so cùng kỳ năm trước, chiếm tỷ lệ 22,7%. Ngoài ra các chỉ tiêu sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh, cặp nam nữ thanh niên kết hôn trong năm được tư vấn, khám sức khoẻ trước khi kết hôn, cặp vợ chồng sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại đều đạt và vượt so với kế hoạch đề ra. Đến nay, 90% trẻ em từ 0 đến 8 tuổi trên địa ban tỉnh được tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ chăm sóc phát triển toàn diện; hơn 96% trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được trợ giúp, chăm sóc, phục hồi, tái hòa nhập cộng đồng và có cơ hội phát triển. Giảm tỷ lệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt xuống còn dưới 2% tổng số trẻ em toàn tỉnh; Tỷ suất trẻ em bị tai nạn thương tích ở mức dưới 100/100.000 trẻ em; Tỷ suất trẻ em bị tử vong do tai nạn thương tích ở mức dưới 8/100.000 trẻ em; Tỷ lệ trẻ em từ 07 tuổi trở lên được hỏi ý kiến về các vấn đề của trẻ em với các hình thức phù hợp là 30%; Tỷ lệ trẻ em được nâng cao nhận thức, năng lực về quyền tham gia của trẻ em là 85%.
Bên cạnh đó, công tác dân số và trẻ em trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số khó khăn như công tác tham mưu với cấp ủy chính quyền cơ sở về công tác dân số và trẻ em ở một số địa phương còn hạn chế; việc đầu tư nguồn lực cho hoạt động còn hạn hẹp, thậm chí một số địa phương không đầu tư. Sau sáp nhập, công tác chuyển đổi dữ liệu và bàn giao hệ thống báo cáo chuyên ngành Dân số (MIS) về trạm y tế còn nhiều khó khăn.
Đồng chí Nguyễn Văn Tư, Chi cục Trưởng Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh Bắc Ninh cho biết: trong tình hình hiện nay, nhiệm vụ trọng tâm của đơn vị là phấn đấu hoàn thành tốt các mục tiêu, chỉ tiêu kế hoạch; tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp nhằm đạt và duy trì mức sinh thay thế; từng bước kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh; triển khai có hiệu quả các hoạt động nâng cao chất lượng dân số. Đồng thời, Chi cục chú trọng các nội dung truyền thông, tư vấn về lợi ích của chăm sóc SKSS VTN/TN, khám sức khỏe trước khi kết hôn; tầm soát, sàng lọc bệnh, tật trước sinh và sơ sinh, và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Bảo đảm thực hiện các quyền trẻ em, phát triển toàn diện trẻ em về thể chất, trí tuệ, tinh thần nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực có chất lượng cho phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế; nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo cơ hội phát triển bình đẳng cho mọi trẻ em; tạo lập môi trường sống an toàn, lành mạnh và thân thiện cho trẻ em.
