Năm 2025 đánh dấu tròn 30 năm thành lập Khu bảo tồn thiên nhiên Tây Yên Tử – tiền thân là Khu bảo tồn thiên nhiên Khe Rỗ. Đây là dấu mốc quan trọng ghi nhận hành trình nỗ lực bền bỉ của các thế hệ cán bộ, kiểm lâm trong bảo vệ tài nguyên rừng và duy trì ổn định môi trường sinh thái của tỉnh Bắc Ninh. Khu bảo tồn thiên nhiên Khe Rỗ được thành lập ngày 05/8/1995 theo Quyết định số 715/QĐ-UB của UBND tỉnh Hà Bắc (nay là tỉnh Bắc Ninh). Cùng năm, Ban Quản lý khu bảo tồn được thành lập, tạo cơ sở pháp lý và tổ chức để triển khai các hoạt động quản lý, bảo vệ rừng đặc dụng.
Một góc rừng Khe Rỗ ngày nay
Từ những ngày đầu mới thành lập phải đối mặt với không ít khó khăn, đặc biệt là về cơ sở vật chất. Hệ thống trạm, lán làm việc và các phương tiện phục vụ công tác quản lý, bảo vệ rừng còn hạn chế, nhiều thiết bị, dụng cụ cần thiết chưa được trang bị đầy đủ. Cán bộ, nhân viên khu bảo tồn phải vừa thực hiện nhiệm vụ bảo vệ, quản lý rừng, vừa khắc phục những thiếu thốn về điều kiện làm việc, nhiều lúc phải tạm cư trong những lán trại đơn sơ giữa rừng hoặc ở nhờ nhà dân. Từ những bước đi ban đầu, Khu bảo tồn được quy hoạch khoa học thành các phân khu chức năng gồm: phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, phân khu phục hồi sinh thái và vùng đệm. Đây là định hướng quan trọng để bảo vệ nguyên trạng các khu rừng tự nhiên, đồng thời tạo điều kiện phát triển sinh kế bền vững cho người dân trong khu vực. Trong quá trình xây dựng và phát triển, từ Khe Rỗ đến Tây Yên Tử, khu bảo tồn từng bước được đầu tư, củng cố cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và hoàn thiện bộ máy quản lý theo yêu cầu nhiệm vụ mới.
Trong gần ba thập kỷ, Khu bảo tồn thiên nhiên Tây Yên Tử luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của Sở Nông nghiệp và PTNT nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh; sự hướng dẫn chuyên môn của Chi cục Kiểm lâm; sự phối hợp chặt chẽ của các Sở, Ngành và Chính quyền địa phương. Đây là yếu tố quan trọng bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ và phát triển rừng đặc dụng. Cùng với đó, sự tham gia tích cực của nhân dân các xã vùng đệm giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Người dân phối hợp cùng lực lượng kiểm lâm trong tuần tra rừng, giữ gìn an ninh trật tự, tham gia phòng cháy chữa cháy rừng, thực hiện các mô hình sinh kế bền vững và sử dụng tài nguyên thiên nhiên hợp lý. Chính sự đồng lòng của cộng đồng đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, giúp khu bảo tồn ổn định và phát triển trong nhiều năm qua.
Phối hợp tuần tra kiểm tra rừng
Các hoạt động trọng tâm được triển khai thường xuyên và hiệu quả, gồm: Tổ chức tuần tra, kiểm soát rừng chặt chẽ; kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi xâm hại tài nguyên rừng; Thực hiện nghiêm công tác phòng cháy, chữa cháy rừng; duy trì chế độ trực 24/24 giờ trong mùa khô; Thực hiện phục hồi sinh thái, trồng bổ sung cây bản địa, cải thiện chất lượng rừng; Tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật về bảo vệ rừng; Phối hợp với chính quyền địa phương trong quản lý rừng vùng giáp ranh; Thúc đẩy nghiên cứu khoa học và giáo dục môi trường.
Giữ gìn màu xanh của quê hương
Nhờ các giải pháp đồng bộ, nhiều năm liền khu vực Tây Yên Tử giữ vững diện tích rừng tự nhiên, giảm thiểu vi phạm lâm luật, góp phần bảo vệ hệ thống rừng đặc dụng của tỉnh.
Khẳng định vai trò vùng lõi sinh thái quan trọng của tỉnh, với vị trí địa lý đặc thù và diện tích rừng tự nhiên còn tương đối lớn, Khu bảo tồn thiên nhiên Tây Yên Tử giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường sinh thái, điều tiết khí hậu, bảo đảm nguồn nước và tạo sinh kế ổn định cho cộng đồng dân cư vùng đệm. Trong giai đoạn tới, khu bảo tồn tiếp tục tập trung vào nhiệm vụ then chốt: bảo vệ nguyên vẹn tài nguyên rừng đặc dụng; ứng dụng khoa học – công nghệ trong quản lý; phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn; mở rộng hợp tác nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn thiên nhiên.
Tập thể BQL bảo tồn Tây Yên Tử luôn đoàn kết, nỗ lực phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao trong tình hình mới
Kỷ niệm 30 năm xây dựng và phát triển là dịp để tri ân các thế hệ cán bộ, kiểm lâm đã cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ rừng, đồng thời khẳng định quyết tâm tiếp tục phát huy vai trò của khu bảo tồn trong chiến lược quản lý rừng đặc dụng của tỉnh Bắc Ninh. Trong thời gian tới, Khu bảo tồn thiên nhiên Tây Yên Tử mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh; sự hướng dẫn chuyên môn của Chi cục Kiểm lâm; cùng sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ngành, chính quyền địa phương và lực lượng vũ trang trên địa bàn. Sự ủng hộ và đồng hành của nhân dân các xã vùng đệm sẽ tiếp tục là nền tảng quan trọng để khu bảo tồn thực hiện hiệu quả nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị rừng đặc dụng.
Hoàng Văn Nguyên- Giám đốc BQL bảo tồn Tây Yên Tử
