Bắc Ninh là tỉnh có tiềm năng, thế mạnh trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Những năm qua, nông nghiệp của tỉnh luôn là một trong nhóm các tỉnh có tốc độ tăng trưởng cao nhất toàn quốc. Nông nghiệp Bắc Ninh có sự phát triển mạnh và đồng đều trong tất cả các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và lâm nghiệp.
Trong giai đoạn 2020-2025, Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ đã góp phần thúc đẩy mở rộng diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ ở nhiều lĩnh vực như trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và lâm nghiệp.
Nhiều địa phương đã hình thành các vùng sản xuất hữu cơ tập trung gắn với lợi thế đặc thù, từng bước xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm. Số lượng doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ dân tham gia sản xuất hữu cơ ngày càng tăng, góp phần chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng hiệu quả, bền vững. Nổi bật như mô hình sản xuất vải thiều hữu cơ của Tổ hợp tác sản xuất vải thiều thôn Đồng Giao 2, thôn Đồng Giao - xã Quý Sơn và thôn Bằng Công, xã Kiên Thành, huyện Lục Ngạn (cũ), quy mô 10 ha, thực hiện liên kết tiêu thụ với các công ty xuất nhập khẩu như: Công ty CP XNK Toàn Cầu, Công ty Amie Việt Nam; mô hình sản xuất cam bưởi theo hướng hữu cơ xã Thanh Hải (cũ); mô hình sản xuất bưởi hữu cơ của HTX Cây ăn quả Lục Ngạn quy mô 01 ha tại xã Lục Ngạn; mô hình sản xuất rau hữu cơ của HTX Long Sơn quy mô 01 ha tại phường Việt Yên; sản xuất chè hữu cơ của HTX Thân Trường quy mô 01 ha tại xã Xuân Lương; mô hình sản xuất sen lấy củ của HTX nông sản, thuỷ sản sen vàng Tự Phát, quy mô 09 ha tại thôn Quế Ổ - xã Chi Lăng, với sản lượng đạt khoảng 25 tấn/ha/năm.
Sản xuất nông nghiệp hữu cơ cho giá trị thu nhập cao hơn so với sản xuất thông thường từ 20-30%
Đối với chăn nuôi có mô hình chăn nuôi lợn hữu cơ của HTX Phúc Hưng quy mô 300 con tại xã Trường sơn; mô hình chăn nuôi lợn hữu cơ của HTX Long Sơn quy mô 300 con tại phường Việt Yên; mô hình chăn nuôi gà hữu cơ của HTX Nông nghiệp xanh Yên Thế quy mô 3000 con, tại xã Yên Thế.
Nhiều mô hình liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp được hình thành và phát huy hiệu quả. Sản phẩm nông nghiệp hữu cơ ngày càng đa dạng, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Các mô hình sản xuất hữu cơ đều được các doanh nghiệp, đầu mối liên kết thu mua tại vườn, cho giá trị thu nhập cao hơn so với sản xuất thông thường từ 20-30%. Ngoài ra, việc sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ đã làm thay đổi tập quán canh tác của người nông dân, sản phẩm đảm bảo an toàn, hướng tới một nền sản xuất nông nghiệp hiệu quả, ổn định, bền vững và thân thiện với môi trường.
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích về môi trường và sức khỏe con người, sản xuất nông nghiệp hữu cơ vẫn đang gặp không ít khó khăn hạn chế như, một số loại cây trồng có diện tích manh mún, nhỏ lẻ chủ yếu là các mô hình thí điểm, chưa hình thành được vùng sản xuất hữu cơ tập trung, ổn định; các hướng dẫn kỹ thuật, danh mục chủng loại, yêu cầu cụ thể của các vật tư phục vụ sản xuất chưa đầy đủ gây khó khăn trong quá trình triển khai; các chính sách phát triển nông nghiệp theo hướng hữu cơ chưa nhiều…
Sản phẩm nông nghiệp hữu cơ ngày càng đa dạng, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường
Trong giai đoạn tới, để sản xuất nông nghiệp hữu cơ đạt kết quả cao, Sở Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh, đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành quy trình sản xuất nông nghiệp hữu cơ cho từng loại cây trồng; danh mục các loại phân bón, thuốc BVTV, chế phẩm sinh học sử dụng trong sản xuất trồng trọt hữu cơ. Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn sản xuất, chế biến, chứng nhận chất lượng, kiểm tra, giám sát liên quan đến nông nghiệp hữu cơ đơn giản và dễ thực hiện hơn.
Tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về nông nghiệp hữu cơ, đặc biệt là: Chính sách hỗ trợ đất đai, tín dụng ưu đãi, bảo hiểm nông nghiệp hữu cơ; cơ chế hỗ trợ chi phí chuyển đổi và chứng nhận hữu cơ cho người dân, hợp tác xã, doanh nghiệp.
Đồng thời, bố trí nguồn lực ngân sách ổn định, dài hạn cho Chương trình phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn tiếp theo, gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững. Sớm ban hành đồng bộ các tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia về nông nghiệp hữu cơ, làm cơ sở cho sản xuất, chứng nhận, quản lý chất lượng và xuất khẩu.
Tăng cường đầu tư cho nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ trong sản xuất thức ăn chăn nuôi hữu cơ, phân chế phẩm sinh học, giống vật nuôi phù hợp canh tác hữu cơ. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ, nhất là xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp hữu cơ; hỗ trợ quảng bá thương hiệu về nông nghiệp hữu cơ.
Minh Tuấn
