TRUYỀN THÔNG CHÍNH SÁCH Dự thảo Quyết định sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định số 89/2025/QĐ-UBND ngày 04/12/2025 của UBND tỉnh Bắc Ninh

TRUYỀN THÔNG CHÍNH SÁCH

Dự thảo Quyết định sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định số 89/2025/QĐ-UBND ngày 04/12/2025 của UBND tỉnh Bắc Ninh ban hành Quy định đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi áp dụng trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

I. SỰ CẦN THIẾT BAN HÀNH VĂN BẢN

1. Cơ sở chính trị, pháp lý

- Theo khoản 4 Điều 103 Luật Đất đai số 31/2024/QH15 quy định “4. Khi Nhà nước thu hồi đất mà gây thiệt hại đối với vật nuôi là thuỷ sản hoặc vật nuôi khác mà không thể di chuyển thì được bồi thường thiệt hại thực tế theo mức bồi thường cụ thể do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định.”;

- Tại khoản 6 Điều 103 Luật Đất đai số 31/2024/QH15 quy định “6. Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh ban hành đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi theo quy trình sản xuất do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hoặc do địa phương ban hành theo quy định của pháp luật; đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi quy định tại Điều này bảo đảm phù hợp với giá thị trường và phải xem xét điều chỉnh khi có biến động để làm căn cứ tính bồi thường khi thu hồi đất”.

- Theo khoản 2 Điều 2 Nghị định số 226/2025/NĐ-CP ngày 15/8/2025 của Chính phủ Sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai quy định: “2. Trường hợp khi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét ban hành đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi quy định tại khoản 6 Điều 103 Luật Đất đai mà chưa có quy trình sản xuất cây trồng, vật nuôi được cấp có thẩm quyền ban hành thì căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương để ban hành.”.

- Tại Điểm c, Khoản 11, Điều 3 của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội Quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành luật đất đai quy định:

“11. Một số quy định về bồi thường thiệt hại về tài sản khi Nhà nước thu hồi đất như sau:

……..

c. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi, rừng tự nhiên, rừng trồng bảo đảm phù hợp với tình hình thực tế của địa phương và phải xem xét điều chỉnh khi có biến động”.

- Tại khoản 3, Điều 13 của Nghị quyết số 254/2025/QH15 quy định: “3. Trường hợp Nghị quyết này và các luật khác có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì thực hiện theo quy định của Nghị quyết này”.

2. Cơ sở thực tiễn

Quyết định số 89/2025/QĐ-UBND ngày 04/12/2025 của UBND tỉnh Ban hành Quy định đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi áp dụng trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/12/2025. Đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi đã được xây dựng trên nguyên tắc xác định giá trị thiệt hại thực tế, phù hợp với giá thị trường tại thời điểm khảo sát khi xây dựng Quyết định, trong đó giá trị thiệt hại của cây trồng, vật nuôi tính cho số lượng cây trồng, vật nuôi được kiểm đếm thực tế và nằm trong khung mật độ theo quy trình sản xuất do Bộ Nông nghiệp và Môi trường và cơ quan có thẩm quyền ban hành, đã được quy định cụ thể tại Quyết định, đảm bảo đúng quy định tại Điều 103 Luật đất đai. Tại Quyết định số số 89/2025/QĐ-UBND, không quy định đơn giá bồi thường đối với phần vượt mật độ theo quy trình sản xuất.

Tuy nhiên, thực tế sản xuất nông nghiệp của tổ chức, cá nhân cho thấy:

• Trong sản xuất trồng trọt:

 + Đối với cây trồng hàng năm: Đơn giá bồi thường tính theo m2 thực tế tại thời điểm kiểm đếm, cơ bản phù hợp và không phát sinh khó khăn, vướng mắc trong quá trình bồi thường giải phóng mặt bằng.

+ Đối với cây trồng lâu năm (cây ăn quả, cây cảnh và cây nông nghiệp khác): Thực tế khảo sát các vườn trồng cây lâu năm, nhất là cây ăn quả đặc trưng, chủ lực của một số xã, phường trên địa bàn tỉnh, phần lớn diện tích là trồng dày, vượt mật độ, trồng xen để tận dụng đất như: bưởi xen táo, cam xen táo, vải xen táo, nhãn xen táo,... tỷ lệ vượt mật độ của các vườn không giống nhau (gấp từ 0,1 - 4,0 lần, có vườn cao gấp 12 lần so với quy trình do Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan có thẩm quyền ban hành và là mật độ tính đơn giá bồi thường được quy định tại Quyết định số 89/2025/QĐ-UBND).

- Trong sản xuất lâm nghiệp: Xuất phát từ kinh nghiệm, nhu cầu sản xuất thực tế của người dân với mục đích tận dụng không gian dinh dưỡng, nâng cao năng suất và rút ngắn chu kỳ kinh doanh, hiện nay có nhiều tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trồng rừng sản xuất với mật độ cao hơn khoảng từ 10% đến 30% (một số lên tới 50%) so với mật độ hướng dẫn theo quy trình sản xuất do Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan có thẩm quyền ban hành (cũng là mật độ tính đơn giá bồi thường được quy định tại Quyết định số 89/2025/QĐ-UBND). Hình thức trồng rừng này chủ yếu phục vụ mục tiêu kinh doanh gỗ nhỏ (nguyên liệu cho ván bóc, dăm gỗ, băm dăm…), chu kỳ khai thác ngắn từ 5–7 năm, góp phần sớm thu hồi vốn, ổn định thu nhập và đời sống của người trồng rừng.

- Một số dự án triển khai trên địa bàn tỉnh gặp một số vướng mắc, nhất là dự án mở rộng Trường bắn Quốc gia khu vực 1/Quân khu 1 người dân có đất bị thu hồi trên địa bàn xã Biển Động hiện chưa đồng thuận với cách tính bồi thường chỉ tính theo số cây trong khung mật độ quy định tại Quyết định số 89/2025/QĐ-UBND do đa số các vườn cây đều trồng vượt mật độ quy định. Hầu hết các vườn cây đều trồng xen tận dụng đất như: bưởi xen táo, cam xen táo, vải xen táo, nhãn xen táo; tỷ lệ vượt mật độ của các vườn không giống nhau, gấp từ 0,1 - 4,0 lần, có vườn cao gấp 12 lần so với quy trình. Các vườn trồng xen đa số đều vượt mật độ đối với cả cây trồng chính và cây trồng xen. Nguyên nhân chủ yếu là do tập quán canh tác truyền thống nhiều năm qua người dân thường trồng dày, trồng xen để tận dụng đất, nhất là giai đoạn kiến thiết vườn ban đầu, nhiều hộ dân trồng mật độ cao khi cây còn nhỏ, sau đó cây sinh trưởng, phát triển thì đánh chuyển dần để trồng sang vị trí khác; mặc dù vậy cơ bản các diện tích cây trồng đều được sử dụng vào mục đích phục vụ sản xuất.

- Tại Văn bản số 369/UBND-KTN ngày 14/01/2026 của UBND tỉnh về việc tham mưu giải quyết khó khăn trong áp dụng đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi trong công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng. Trong đó: “Giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan khẩn trương xem xét, nghiên cứu tham mưu giải quyết khó khăn trong áp dụng Quy định đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi trong công tác bồi thường hỗ trợ giải phóng mặt bằng[1] để thực hiện dự án Mở rộng Trường bắn Quốc gia khu vực 1/Quân khu 1 theo đề xuất, kiến nghị của Đảng ủy UBND xã Biển Động. Trong trường hợp cần thiết Sở tham mưu, đề xuất sửa đổi quy định theo thủ tục, trình tự rút gọn để đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân bị thiệt hại”.

- Công tác bồi thường vật nuôi khi nhà nước thu hồi đất: Đơn giá bồi thường đối với diện tích thủy sản được thả nuôi theo quy trình sản xuất của cấp thẩm quyền ban hành áp dụng theo Phụ lục IV ban hành kèm theo Quyết định số 89/2025/QĐ-UBND. Đối với diện tích thủy sản chưa có quy trình sản xuất được cấp có thẩm quyền ban hành áp dụng theo Quyết định số 38/2025/QĐ-UBND[2]. Đến nay, chưa có phát sinh phản ánh, vướng mắc về đơn giá bồi thường.

Tổng quan tình hình, việc tính bồi thường thiệt hại cây trồng khi nhà nước thu hồi đất chỉ áp dụng đối với số lượng cây trồng trong khung mật độ quy định theo quy trình sản xuất hiện đã phát sinh khó khăn cho công tác đền bù, giải phóng mặt bằng. Nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật đất đai, trong đó có quy định về bồi thường cây trồng, vật nuôi, cho phép UBND tỉnh ban hành đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi, rừng trồng đảm bảo phù hợp với tình hình thực tế của địa phương theo điểm c, Khoản 11, Điều 3 của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội. Do đó, để phù hợp với tình hình thực tế sản xuất của người dân trên địa bàn, bù đắp chi phí người dân đã đầu tư sản xuất, thiệt hại về cây trồng, vật nuôi cho người dân, tạo sự hài hòa, đồng thuận khi nhà nước thu hồi đất, cần thiết bổ sung quy định đơn giá bồi thường đối với cây trồng vượt mật độ theo quy định khi nhà nước thu hồi đất.

II. MỤC ĐÍCH BAN HÀNH, QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG DỰ THẢO VĂN BẢN

1. Mục đích ban hành văn bản

- Quy định chi tiết nội dung tại khoản 4, khoản 6 Điều 103 của Luật Đất đai số 31/2024/QH15; khoản 2 Điều 2 Nghị định số 226/2025/NĐ-CP của Chính phủ; khoản 11 Điều 3 của Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội.

- Quy định đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi áp dụng trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Làm cơ sở pháp lý thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng… đảm bảo việc áp dụng thống nhất, minh bạch và công bằng trong quá trình bồi thường, hỗ trợ cho người dân khi bị thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.

2. Quan điểm xây dựng dự thảo văn bản

- Dự thảo Quyết định được xây dựng đảm bảo đúng thẩm quyền, đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.

- Đảm bảo tính thống nhất trong quá trình thực hiện, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đảm bảo theo đúng quy định của Điều 103 Luật đất đai số 31/2024/QH15, khoản 2 Điều 2 Nghị định số 226/2025/NĐ-CP, khoản 11 Điều 3 của Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội, có tính kế thừa các quy định trước đây đồng thời phù hợp với tình hình thực tế sản xuất để đảm bảo công bằng và ổn định cuộc sống của người dân có đất bị thu hồi thực hiện dự án.

III. QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG DỰ THẢO VĂN BẢN

Thực hiện Quyết định số 363/QĐ-UBND ngày 09/02/2026 của UBND tỉnh Về việc ban hành Danh mục Quyết định của UBND tỉnh quy định các nội dung được giao tại các Luật, Nghị quyết được Quốc hội khoá XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã thành lập Tổ soạn thảo Quyết định[3], tiến hành xây dựng dự thảo Quyết định đảm bảo theo đúng trình tự, thủ tục quy định.

Thực hiện Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội Quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai; thực hiện nhiệm vụ được giao tại Văn bản số 369/UBND-KTN ngày 14/01/2026 của UBND tỉnh về việc tham mưu giải quyết khó khăn trong áp dụng đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi trong công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tiến hành xây dựng dự thảo Quyết định đảm bảo theo đúng trình tự, thủ tục quy định.

Ngày 16/01/2026 Sở Nông nghiệp và Môi trường đã có Văn bản số 495/SNNMT-KHTC về việc xây dựng, ban hành Quyết định sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định số 89/2025/QĐ-UBND ngày 04/12/2025 của UBND tỉnh Bắc Ninh theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Ngày 27/01/2026, UBND tỉnh có Văn bản số 840/UBND-KTTH về việc thống nhất đề xuất xây dựng, ban hành Quyết định sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định số 89/2025/QĐUBND ngày 04/12/2025 của UBND tỉnh Bắc Ninh theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Ngày……., Sở Nông nghiệp và Môi trường có Văn bản số ………/SNNMT-KHTC gửi các sở, ngành liên quan và các địa phương về việc tham gia ý kiến dự thảo Tờ trình và dự thảo Quyết định sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định số 89/2025/QĐUBND ngày 04/12/2025 của UBND tỉnh Bắc Ninh.

......

IV. BỐ CỤC VÀ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA DỰ THẢO VĂN BẢN

1. Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng

a) Phạm vi điều chỉnh

Quy định này quy định đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi áp dụng trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh theo quy định tại Điều 103 Luật Đất đai số 31/2024/QH15 ngày 18 tháng 01 năm 2024.

b) Đối tượng áp dụng

Cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước về đất đai; tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng; người sử dụng đất quy định tại Điều 4 Luật Đất đai khi Nhà nước thu hồi đất; các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân khác có liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.

2. Bố cục của dự thảo văn bản

         Dự thảo Quyết định sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định số 89/2025/QĐ-UBND ngày 04/12/2025 của UBND tỉnh Bắc Ninh Ban hành Quy định đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi áp dụng trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh gồm 2 Điều.

3. Nội dung cơ bản

Quyết định sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định số 89/2025/QĐ-UBND ngày 04/12/2025 của UBND tỉnh Bắc Ninh Ban hành Quy định đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi áp dụng trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh gồm 02 Điều:

- Điều 1. Sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định số 89/2025/QĐ-UBND ngày 04/12/2025 của UBND tỉnh:

- Điều 2. Điều khoản thi hành.

Những nội dung cơ bản đề xuất sửa đổi, bổ sung:

3.1. Sửa đổi, bổ sung khoản 4 phần Hướng dẫn áp dụng của Phụ lục II ((Đơn giá bồi thường đối với cây lâu năm (cây ăn quả, cây cảnh và cây nông nghiệp khác)), cụ thể:

a. Sửa đổi hướng dẫn xác định mật độ

- Tổng số cây trồng lâu năm trong diện bồi thường (trồng đơn lẻ hoặc trồng xen kẽ nhiều loại cây trồng) được quy diện tích theo nguyên tắc lựa chọn cây có đơn giá từ cao đến thấp.

b. Bổ sung hướng dẫn xác định đơn giá bồi thường

Tổng số cây trồng lâu năm trong diện bồi thường (trồng đơn lẻ hoặc trồng xen kẽ nhiều loại cây trồng) sau khi quy diện tích được tính bồi thường như sau:

- Trường hợp không vượt mật độ quy định hoặc vượt mật độ quy định dưới 100% thì được bồi thường bằng 100% đơn giá quy định tại Phụ lục này.

- Trường hợp vượt mật độ quy định từ 100% đến dưới 200% thì được bồi thường bằng 90% đơn giá quy định tại Phụ lục này.

- Trường hợp vượt mật độ quy định từ 200% đến dưới 300% thì được bồi thường bằng 80% đơn giá quy định tại Phụ lục này.

- Trường hợp vượt mật độ quy định từ 300% trở lên thì được bồi thường bằng 40% đơn giá quy định tại Phụ lục này.

3.2. Sửa đổi, bổ sung Phụ lục III (Đơn giá bồi thường đối với cây lâm nghiệp)

a) Sửa đổi mục 10.1. Cây Gió bầu (Loại D_1,3 < 5cm):

Từ: “Cây có chiều cao ≤ 0,5 m|”

Thành: “Cây có chiều cao < 0,5 m”

b) Sửa đổi khoản 3 phần hướng dẫn áp dụng của Phụ lục III

“3. Phụ lục đơn giá trên áp dụng cho các loại cây trồng có không gian sinh trưởng đảm bảo cây trồng phát triển bình thường (không tính cây trồng xen, trồng dưới tán), hoặc áp dụng cho các hàng cây, vườn cây trồng tập trung theo đúng quy trình kỹ thuật của cấp có thẩm quyền ban hành. Đối với cây trồng phân tán, mật độ bồi thường được xác định theo Mục II, Hướng dẫn kỹ thuật trồng cây phân tán, ban hành kèm theo Quyết định số 405/QĐ-LN-PTR ngày 31/12/2024 của Cục trưởng cục Lâm nghiệp (nay là Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm).”

c) Sửa đổi, bổ sung khoản 4 phần Hướng dẫn áp dụng của Phụ lục III (Đơn giá bồi thường đối với cây lâm nghiệp)

c1) Sửa đổi hướng dẫn xác định mật độ

- Tổng số cây lâm nghiệp trong diện bồi thường (trồng đơn lẻ hoặc trồng xen kẽ nhiều loại cây trồng) được quy diện tích theo nguyên tắc lựa chọn cây có đơn giá từ cao đến thấp.

c2) Bổ sung quy định đơn giá bồi thường đối với cây lâm nghiệp vượt mật độ

Tổng số cây lâm nghiệp trong diện bồi thường (trồng đơn lẻ hoặc trồng xen kẽ nhiều loại cây trồng) sau khi quy diện tích được tính bồi thường như sau:

- Trường hợp không vượt mật độ quy định thì bồi thường bằng 100% đơn giá quy định tại Phụ lục này

- Trường hợp vượt mật độ quy định dưới 100% thì được bồi thường bằng 50% đơn giá quy định tại Phụ lục này;

- Trường hợp trồng vượt mật độ quy định từ 100% trở lên được bồi thường bằng 30% đơn giá quy định tại Phụ lục này.

V. NHỮNG NỘI DUNG BỔ SUNG MỚI SO VỚI DỰ THẢO VĂN BẢN GỬI THẨM ĐỊNH (NẾU CÓ)

........................................

VI. DỰ KIẾN NGUỒN LỰC, ĐIỀU KIỆN BẢO ĐẢM CHO VIỆC THI HÀNH VĂN BẢN VÀ THỜI GIAN TRÌNH BAN HÀNH

- Dự kiến nguồn lực: Theo từng dự án cụ thể được phê duyệt.

- Thời gian trình ban hành: Tháng 03 năm 2026.