Hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, nâng cao chất lượng dân số trong tình hình mới, ngành Y tế tỉnh Bắc Ninh đang chủ động triển khai Kế hoạch truyền thông Dân số giai đoạn 2026–2030 với tinh thần đổi mới, đồng bộ và sát thực tiễn. Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa định hướng của Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh, bảo đảm thống nhất với Bộ Y tế và Chính phủ Việt Nam trong việc thực hiện Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030.
Theo đó, mục tiêu xuyên suốt của ngành Y tế là đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức và hình thức truyền thông về dân số và phát triển (DS&PT), chuyển trọng tâm chính sách từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển; đồng thời phát huy vai trò của hệ thống y tế các tuyến trong cung cấp thông tin, tư vấn, dịch vụ dân số – kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản, tầm soát trước sinh, sơ sinh và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.
Kế hoạch đặt ra yêu cầu triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, bám sát các mục tiêu, nhiệm vụ đã được UBND tỉnh ban hành, bảo đảm tính khả thi, phù hợp điều kiện thực tế từng địa phương. Trách nhiệm của từng đơn vị trực thuộc Sở Y tế được xác định rõ ràng; công tác phối hợp liên ngành với các sở, ban, ngành, đoàn thể và UBND các xã, phường được tăng cường. Cùng với đó là việc sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách, đẩy mạnh xã hội hóa, huy động các nguồn lực hợp pháp khác cho công tác truyền thông DS&PT.
Về mục tiêu cụ thể, đến năm 2030, 100% lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Sở Y tế được cập nhật thường xuyên thông tin về công tác dân số; 100% đơn vị lồng ghép mục tiêu dân số vào kế hoạch công tác hằng năm. Trong lĩnh vực duy trì mức sinh thay thế, tối thiểu 90–95% cặp vợ chồng, nam nữ trong độ tuổi sinh đẻ đến khám và sử dụng dịch vụ tại cơ sở y tế tuyến cơ sở được tư vấn về sinh đủ hai con, các biện pháp tránh thai an toàn, hiện đại và trách nhiệm nuôi dạy con tốt.
Đối với kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh, 90–95% phụ nữ mang thai và các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ được tuyên truyền về hệ lụy của việc lựa chọn giới tính thai nhi và các quy định pháp luật liên quan. Ngành Y tế cũng phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 70% phụ nữ mang thai được tư vấn, tiếp cận dịch vụ tầm soát trước sinh; 80% trẻ sơ sinh được tầm soát một số bệnh, tật bẩm sinh phổ biến theo quy định.
Công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên được chú trọng với mục tiêu 80–90% học sinh THCS, THPT, công nhân trẻ tại các khu công nghiệp được tiếp cận thông tin, tư vấn về dân số, sức khỏe sinh sản, phòng tránh mang thai ngoài ý muốn và bệnh lây truyền qua đường tình dục. Song song, ngành Y tế tăng dần tỷ lệ người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ, phấn đấu đạt 100% người cao tuổi được khám ít nhất một lần mỗi năm theo mục tiêu chung của tỉnh.Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Sở Y tế tập trung tham mưu, chỉ đạo và điều hành chặt chẽ; ban hành kế hoạch hằng năm với phân công nhiệm vụ cụ thể; tổ chức giao ban, sơ kết, tổng kết, kịp thời biểu dương các tập thể, cá nhân tiêu biểu. Công tác tập huấn, cập nhật kiến thức về DS&PT cho cán bộ y tế các tuyến được triển khai thường xuyên; nội dung dân số được tích hợp trong các chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn.
Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, trẻ em là nội dung quan trọng nâng cao chất lượng dân số
Ngành Y tế cũng đa dạng hóa các sản phẩm truyền thông như áp phích, tờ rơi, video clip, infographic, tài liệu hỏi – đáp; chuẩn hóa thông điệp, bảo đảm thống nhất từ tỉnh đến cơ sở. Truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng, Cổng thông tin điện tử, mạng xã hội chính thức của ngành được đẩy mạnh; các chương trình tọa đàm, tư vấn trực tiếp và trực tuyến được tổ chức nhằm tiếp cận hiệu quả nhóm vị thành niên, thanh niên và công nhân lao động.
Tại cơ sở, hoạt động truyền thông trực tiếp tiếp tục được duy trì thông qua tư vấn nhóm nhỏ, lồng ghép trong các chiến dịch chăm sóc sức khỏe bà mẹ – trẻ em; phát huy hiệu quả mô hình “đi từng ngõ, gõ từng nhà” của cộng tác viên dân số. Các mô hình “Góc thân thiện”, “Câu lạc bộ sức khỏe sinh sản vị thành niên/thanh niên”, “Tư vấn sức khỏe cho công nhân khu công nghiệp” được nhân rộng, bảo đảm môi trường thân thiện, tôn trọng và bảo mật.
Công tác giám sát, theo dõi, báo cáo được thực hiện định kỳ, gắn với hệ thống thống kê hiện hành; tăng cường kiểm tra, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Sơ kết giữa kỳ và tổng kết vào năm 2030 sẽ là dịp đánh giá toàn diện kết quả, rút ra bài học kinh nghiệm cho giai đoạn tiếp theo.
Với quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc đồng bộ của toàn ngành, Kế hoạch truyền thông Dân số giai đoạn 2026–2030 kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành vi trong cộng đồng, góp phần xây dựng tỉnh Bắc Ninh phát triển hài hòa, bền vững, vì chất lượng cuộc sống của mỗi người dân hôm nay và các thế hệ mai sau.
