Văn hóa

Lễ đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia Tượng Phật bằng gỗ Mẫu Man Nương chùa Tổ, phường Song Liễu

22/05/2026 18:26

(BNP)- Chiều 22/5, tại chùa Phúc Nghiêm (chùa Tổ), phường Song Liễu diễn ra Lễ đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia Tượng Phật bằng gỗ Mẫu Man Nương chùa Tổ. Dự buổi lễ có đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương trao Bằng công nhận Bảo vật quốc gia đối với Tượng Phật Mẫu Man Nương cho đại diện lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh, phường Song Liễu và chùa Tổ.

Tham dự có các đồng chí: Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Đào Quang Khải, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo Cục Di sản văn hóa, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch; các sở, ban, ngành của tỉnh; đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Bắc Ninh cùng đông đảo tăng ni, phật tử và Nhân dân địa phương.

Bảo vật quốc gia Tượng Phật Mẫu Man Nương tại chùa Tổ.

Tượng Phật Mẫu Man Nương có niên đại khoảng thế kỷ XVIII gắn liền với huyền tích Phật Mẫu Man Nương - nhân vật trung tâm của tín ngưỡng Tứ Pháp, một biểu tượng văn hóa đặc sắc thể hiện sự giao thoa giữa Phật giáo du nhập từ Ấn Độ với tín ngưỡng bản địa của cư dân nông nghiệp vùng châu thổ sông Hồng.

Tượng Phật Mẫu Man Nương được tạo tác bằng gỗ, phủ sơn son đỏ trong tư thế tọa thiền trên tòa sen, mang vẻ đẹp nữ tính, khỏe khoắn và giàu tính biểu cảm. Điểm đặc biệt là tượng không mặc pháp y, thể hiện dấu ấn tín ngưỡng dân gian và triết lý gắn với tín ngưỡng cầu mưa của cư dân nông nghiệp cổ.

Theo các nhà nghiên cứu, đây là hiện vật độc bản, không có phiên bản thứ hai trong hệ thống di tích hiện nay, có giá trị đặc biệt trong nghiên cứu lịch sử hình thành và phát triển của Phật giáo Việt Nam cũng như tín ngưỡng Tứ Pháp vùng Dâu - Luy Lâu.

Ngày 3/2/2026, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 236/QĐ-TTg công nhận Tượng Phật Mẫu Man Nương là Bảo vật quốc gia, ghi nhận giá trị đặc biệt tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật và tín ngưỡng gắn với vùng Dâu - Luy Lâu, cái nôi của Phật giáo Việt Nam.

Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Hồng Thái tặng hoa chúc mừng phường Song Liễu và chùa Tổ.

Tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương nhấn mạnh, Bắc Ninh là vùng đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống lịch sử – văn hóa, là một trong những trung tâm văn hóa, tín ngưỡng, Phật giáo lớn của cả nước. Qua hàng nghìn năm, địa phương đã lưu giữ hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, nhiều hiện vật có giá trị đặc biệt được công nhận là Bảo vật quốc gia. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của tỉnh trong công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương phát biểu tại buổi lễ.

Đồng chí cũng cho biết thêm, đến nay tỉnh Bắc Ninh có 25 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia. Đây là nguồn tài sản văn hóa vô giá, không chỉ có ý nghĩa đối với địa phương mà còn là bộ phận quan trọng cấu thành di sản văn hóa dân tộc.

Đối với Tượng Phật Mẫu Man Nương chùa Tổ, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định, đây là hiện vật có niên đại thế kỷ XVIII, mang giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, mỹ thuật và tín ngưỡng; đồng thời là minh chứng sinh động cho quá trình giao lưu, tiếp diễn văn hóa và sự phát triển của Phật giáo Việt Nam tại vùng Dâu – Luy Lâu, một trong những cái nôi Phật giáo sớm nhất của cả nước. Nghệ thuật tạo hình của pho tượng thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa ảnh hưởng mỹ thuật Phật giáo Ấn Độ và yếu tố văn hóa bản địa, phản ánh đời sống tinh thần, tư duy thẩm mỹ và kỹ thuật chế tác của người Việt qua nhiều thế kỷ.

Thứ trưởng cũng đề nghị tỉnh Bắc Ninh tiếp tục rà soát, hoàn thiện phương án bảo vệ đặc biệt đối với các bảo vật quốc gia; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, kiểm kê và bảo tồn; đồng thời chú trọng phát huy giá trị di sản gắn với giáo dục truyền thống, nghiên cứu khoa học và phát triển du lịch văn hóa.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch bày tỏ mong muốn Bắc Ninh tiếp tục chủ động, sáng tạo trong xây dựng cơ chế, chính sách; huy động nguồn lực xã hội, phát triển nguồn nhân lực, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu số, thực hiện kiểm kê định kỳ, theo dõi thường xuyên tình trạng bảo quản bảo vật quốc gia, qua đó đưa di sản văn hóa trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế bền vững của địa phương.

Cùng với đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ về trách nhiệm bảo vệ di sản; huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa gắn với bảo tồn di sản.

Đồng chí Nguyễn Văn Thược, Bí thư Đảng ủy phường Song Liễu phát biểu buổi lễ.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Nguyễn Văn Thược, Bí thư Đảng ủy phường Song Liễu bày tỏ sự cảm ơn đối với sự quan tâm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng tỉnh Bắc Ninh. Đồng chí nhấn mạnh, việc Tượng Phật Mẫu Man Nương được công nhận là Bảo vật quốc gia không chỉ là niềm vinh dự lớn lao đối với Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương, mà còn đặt ra yêu cầu, trách nhiệm cao hơn trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Trong thời gian tới, Đảng ủy phường Song Liễu sẽ tăng cường vai trò lãnh đạo trong công tác quản lý, bảo vệ di sản; phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng xây dựng và thực hiện nghiêm quy chế bảo vệ, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho Bảo vật quốc gia. Đồng thời, địa phương tiếp tục quán triệt phương châm “bảo tồn gắn với phát triển”, chú trọng đầu tư, tôn tạo cảnh quan khu di tích chùa Tổ theo đúng quy hoạch, giữ gìn nguyên trạng và từng bước nâng cao giá trị di sản.

Tiết mục nghệ thuật tại Lễ đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia đối với Tượng Phật Mẫu Man Nương.

Cùng với đó, chính quyền và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ về giá trị lịch sử, văn hóa, tâm linh của bảo vật; nâng cao ý thức, trách nhiệm trong gìn giữ di sản. Phường Song Liễu sẽ tiếp tục phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, huy động các nguồn lực xã hội hóa, tăng cường truyền thông, quảng bá nhằm lan tỏa rộng rãi giá trị của Bảo vật quốc gia đến đông đảo Nhân dân và du khách./.

Anh Dũng