(BNP) - Chiều 7/7, đồng chí Lê Xuân Lợi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiểm tra sự cố cống xả qua đê trạm bơm Văn Sơn và tiến độ hai dự án xây dựng khẩn cấp trạm bơm Đức Mại, Cẩm Bào.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Xuân Lợi kiểm tra bản vẽ, phương án tổ chức thi công tại hiện trường.
Cùng đi có đại diện lãnh đạo Văn phòng UBND tỉnh; các Sở: Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Tài chính; UBND các xã Mỹ Thái, Xuân Cẩm; Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải; Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bắc Sông Thương, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Nam Sông Thương cùng các đơn vị tư vấn, thi công, lắp đặt thiết bị.
Tại phường Tân Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Xuân Lợi và đoàn công tác đã kiểm tra cống xả qua đê trạm bơm Văn Sơn, kiểm tra phần thân cống, dốc nước, bể tiêu năng, mái đê phía sông và khu vực kênh xả. Đồng thời nghe đơn vị quản lý, cơ quan chuyên môn báo cáo hiện trạng, nguyên nhân sự cố và các giải pháp đã triển khai.
Cống xả trạm bơm Văn Sơn nằm tại K15+930 đê tả Thương. Sau bão số 3 năm 2025, khu vực mái đê tiếp giáp tường cánh phía sông xuất hiện lún, sụt; vị trí tiếp giáp giữa thân cống với dốc tiêu năng bị lún nứt, chuyển vị, đe dọa an toàn chống lũ của tuyến đê. Bộ Nông nghiệp và Môi trường từng yêu cầu xác định đây là vị trí đê điều xung yếu, xây dựng phương án bảo vệ và theo dõi chặt chẽ diễn biến sự cố
Đoàn công tác kiểm tra hiện trạng công trình và khả năng tiêu thoát nước tại Trạm bơm Văn Đức.
Sau xử lý, các vị trí gia cố chưa xuất hiện thêm tình trạng sụt lún, thấm lậu; trạm bơm được phép vận hành trở lại để phục vụ tiêu úng. Tuy nhiên, những giải pháp này mới chỉ bảo đảm an toàn trước mắt. Về lâu dài, công trình cần được khảo sát, đánh giá tổng thể để hoàn thiện bờ ngoài kênh xả, nối dài thân cống, mở rộng mặt cắt đê, xây dựng lại dốc nước và bể tiêu năng; đồng thời chỉnh trị kênh dẫn hạ lưu, gia cố mái đê phía sông và những khu vực chịu tác động trực tiếp của dòng chảy.
Qua kiểm tra thực tế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Xuân Lợi yêu cầu cơ quan chuyên môn và đơn vị quản lý xác định chính xác phạm vi, mức độ ảnh hưởng của sự cố đối với tuyến đê và khả năng vận hành trạm bơm; trên cơ sở đó đề xuất giải pháp kỹ thuật đồng bộ, có tính ổn định và bền vững lâu dài.
Đồng chí lưu ý trạm bơm Văn Sơn là đầu mối tiêu thoát nước quan trọng của khu vực. Vì vậy, phương án xử lý vừa phải bảo đảm an toàn đê điều, vừa phải duy trì khả năng tiêu úng trong các tình huống mưa lớn. Việc vận hành trạm phải gắn với chế độ kiểm tra, giám sát nghiêm ngặt, phân công rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và cá nhân.
Trong thời gian chưa triển khai giải pháp lâu dài, Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải phải thường xuyên theo dõi hiện trạng công trình, nhất là khi vận hành bơm tiêu hoặc khi mực nước sông biến động; chuẩn bị đầy đủ lực lượng, vật tư và phương tiện để xử lý ngay từ giờ đầu nếu phát hiện dấu hiệu bất thường.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư Dự án cải tạo, nâng cấp trạm bơm Văn Sơn, bảo đảm an toàn công trình đê điều, nâng cao năng lực tiêu thoát nước cho khu vực Văn Sơn - Tân Tiến và đầu mối tiêu chính của lưu vực Bắc sông Cầu.
Đoàn công tác kiểm tra thực địa các hạng mục thuộc công trình phòng, chống thiên tai.
Tiếp đó, Đoàn công tác kiểm tra cống xả qua đê, bể xả, bể tiêu năng và mặt bằng xây dựng nhà trạm thuộc Dự án xây dựng khẩn cấp trạm bơm Đức Mại, xã Mỹ Thái.
Dự án có tổng mức đầu tư 500 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh, được xây dựng nhằm hỗ trợ tiêu thoát nước, phòng, chống thiên tai cho các khu vực Kép, Lạng Giang, Tiên Lục và Mỹ Thái, với diện tích lưu vực khoảng 8.200 ha. Trạm bơm có tổng lưu lượng thiết kế 45 m³/giây, gồm nhà trạm, bể hút, hồ điều hòa, bể xả, cống xả qua đê, kênh xả và hệ thống thiết bị cơ khí, điện phục vụ quản lý, vận hành.
Theo báo cáo của chủ đầu tư, đến ngày 7/7, cống xả qua đê đã hoàn thành khoảng 90% khối lượng. Thân đê được đắp hoàn trả đến cao trình +9,3 m, tương đương cao trình mặt đê cũ; cửa vận hành đã được lắp đặt, cơ bản đáp ứng yêu cầu chống lũ.
Nhà thầu đang tổ chức thi công 3 ca, huy động tối đa nhân lực, máy móc và thiết bị; đồng thời tập kết khoảng 1.000 m³ đất dự phòng để sẵn sàng xử lý khi phát sinh tình huống. Hạng mục bể xả đã ép 72/124 cọc, đạt khoảng 58%; bể tiêu năng hoàn thành ép toàn bộ 44 cọc và đang thi công bản đáy.
Phần chế tạo 6 máy bơm đạt khoảng 40%, thiết bị cơ khí đạt 50%, thiết bị điện đang được triển khai đặt hàng. Chủ đầu tư đặt mục tiêu hoàn thành cống xả qua đê trước ngày 15/7, hoàn thành bể tiêu năng trước ngày 5/8 và triển khai các hạng mục còn lại ngay sau khi có mặt bằng.
Nhà thầu tập trung nhân lực thi công các hạng mục bê tông cốt thép của công trình.
Năm 2026, dự án được bố trí 170 tỷ đồng; đến thời điểm kiểm tra đã giải ngân hơn 141,3 tỷ đồng, đạt trên 83% kế hoạch vốn được giao.
Tuy nhiên, tiến độ dự án đang chịu sức ép lớn từ công tác giải phóng mặt bằng. Khu đầu mối có khoảng 3,1 ha đất của 105 hộ dân cần thu hồi; đến nay đã chi trả cho 89 hộ, với diện tích khoảng 1,8 ha. Mặt bằng còn xen kẹp, chưa thể tổ chức thi công đồng bộ. Bên cạnh đó, dự án còn gặp khó khăn do khan hiếm đất đắp và giá vật tư, nhiên liệu, nhân công tăng
Qua kiểm tra, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Xuân Lợi yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu rà soát toàn bộ đường găng tiến độ, xác định rõ từng mốc công việc và trách nhiệm thực hiện; tập trung cao nhất cho cống xả qua đê, bể tiêu năng cùng những hạng mục trực tiếp liên quan đến an toàn chống lũ.
Đồng chí nhấn mạnh, vị trí cắt đê đang thi công phải được kiểm soát đặc biệt. Các đơn vị phải duy trì chế độ kiểm tra, giám sát thường xuyên, xây dựng phương án bảo vệ công trình tương ứng với từng tình huống mưa, lũ; chuẩn bị đầy đủ lực lượng, đất dự phòng, máy móc và phương tiện để xử lý kịp thời khi có sự cố.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu địa phương và đơn vị phát triển quỹ đất tập trung xác minh nguồn gốc đất, hoàn thiện phương án bồi thường, giải quyết đúng quy định các trường hợp tranh chấp, sớm bàn giao mặt bằng để triển khai nhà trạm và các hạng mục còn lại.
Đối với khó khăn về vật liệu, các cơ quan chuyên môn khẩn trương tháo gỡ thủ tục liên quan đến nguồn đất đắp, cập nhật giá vật tư sát với diễn biến thị trường. Việc tăng ca, tăng mũi thi công là cần thiết nhưng phải đi đôi với kiểm soát chất lượng vật liệu, quy trình kỹ thuật và an toàn lao động; không chạy theo khối lượng mà ảnh hưởng đến độ bền và khả năng vận hành lâu dài của công trình.
Toàn cảnh khu vực thi công các hạng mục đầu mối của dự án.
Tại Dự án xây dựng khẩn cấp trạm bơm Cẩm Bào ở K20+300 đê tả Cầu, xã Xuân Cẩm, Đoàn công tác kiểm tra cống xả qua đê, khu vực nhà trạm bơm tiêu, bể hút, bể xả, mái đê phía sông và công tác chuẩn bị thiết bị.
Dự án có tổng mức đầu tư 450 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh, nhằm bảo đảm an toàn đê điều, phục vụ tiêu nước cho khoảng 1.100 ha và tưới cho khoảng 2.050 ha đất nông nghiệp. Công trình gồm trạm bơm tiêu lưu lượng 16,67 m³/giây, trạm bơm tưới lưu lượng 4,17 m³/giây; nhà trạm, bể hút, bể xả, cống xả qua đê, hệ thống vớt rác, trạm biến áp và các tuyến kênh tưới, tiêu.
Dự án còn thực hiện khoan phụt xử lý mạch đùn, mạch sủi, chống thấm thân và nền đê; đắp cơ phản áp, gia cố mái đê, mở rộng mặt đê kết hợp giao thông và hoành triệt các cống cũ. Đây là giải pháp tổng thể, vừa nâng cao năng lực tưới, tiêu, vừa bảo đảm an toàn lâu dài cho tuyến đê tả Cầu.
Đến ngày 7/7, tiến độ chung của dự án đạt khoảng 23%. Hạng mục dịch chuyển đường điện trung thế và khoan phụt chống thấm thân đê đã hoàn thành. Cống xả qua đê hoàn thành ép cọc và toàn bộ phần thân bê tông cốt thép; hai cánh cống phía sông đã được lắp đặt, đất đắp hoàn trả đến cao trình mặt đê hiện trạng.
Tại nhà trạm bơm tiêu, phần đúc, ép cọc và bê tông đáy móng đã hoàn thành; nhà thầu đang lắp dựng cốt thép, ván khuôn tường đến sàn đặt máy. Khối lượng đúc tấm lát mái đê đạt khoảng 60%, bê tông khung dầm mái phía sông đạt 62%, phần lát tấm đạt khoảng 36%.
Các nhà thầu thiết bị đang đồng loạt gia công máy bơm, đường ống và thiết bị cơ khí, điện. Mặt bằng khu vực đầu mối, diện tích khoảng 5,6 ha, cơ bản đáp ứng yêu cầu thi công. Tuy nhiên, khoảng 10 ha phục vụ xây dựng trạm bơm tưới và hệ thống kênh tiêu vẫn cần tiếp tục bồi thường, thu hồi.
Năm 2026, dự án được giao 340 tỷ đồng; đến thời điểm báo cáo đã giải ngân gần 91,9 tỷ đồng. Chủ đầu tư đặt mục tiêu hoàn thiện các hạng mục cống xả, mái đê phía sông, cơ phản áp phía đồng; tiếp tục xây dựng hệ thống kênh tiêu, trạm bơm tưới, nhà quản lý và hoàn thành toàn bộ dự án trước ngày 30/6/2027.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Xuân Lợi yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu rà soát phương án thi công, xác định rõ các hạng mục ưu tiên.
Qua kiểm tra thực tế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Xuân Lợi yêu cầu chủ đầu tư tổ chức thi công đồng thời nhiều mũi nhưng phải xác định rõ thứ tự ưu tiên, trước hết là những hạng mục liên quan trực tiếp đến an toàn đê tả Cầu và khả năng chống lũ. Công tác nền móng, khoan phụt chống thấm, thi công cống qua đê, hoàn trả thân đê và lắp đặt thiết bị phải được kiểm soát chặt chẽ ngay từ đầu.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị quản lý công trình nâng cao trách nhiệm; duy trì lực lượng thường trực, chuẩn bị đầy đủ vật tư, máy móc và phương tiện theo phương châm “bốn tại chỗ”; thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, mực nước sông và hiện trạng công trình.
Các sở, ngành, địa phương tăng cường phối hợp, tập trung tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu và thủ tục đầu tư. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo ngay UBND tỉnh, không để kéo dài làm ảnh hưởng đến các hạng mục cấp bách.
Hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng và an toàn các công trình Văn Sơn, Đức Mại, Cẩm Bào không chỉ phục vụ yêu cầu phòng, chống thiên tai trong mùa mưa lũ năm 2026 mà còn góp phần nâng cao năng lực tiêu thoát nước, bảo vệ sản xuất, khu dân cư và các hoạt động kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh./.
