(BNP) - Chiều 21/7, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh giám sát thực tế và làm việc với UBND xã Tam Tiến về việc thực hiện chính sách, pháp luật trong quản lý, sử dụng khoáng sản nhóm IV theo quy định của Luật Địa chất và khoáng sản trên địa bàn xã giai đoạn 2025 - 2026.
Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Trần Văn Tuấn phát biểu tại buổi làm việc tại xã Tam Tiến.
Đồng chí Trần Văn Tuấn, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, Trưởng Đoàn giám sát chủ trì buổi làm việc. Tham dự có đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Thị Kim Anh, Ủy viên Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội; đại diện Thường trực HĐND, Ủy ban MTTQ tỉnh và các cơ quan liên quan.
Làm việc với Đoàn có lãnh đạo xã Tam Tiến cùng đại diện Công ty TNHH Dịch vụ thương mại và Vận tải Nam Huyền, Công ty Cổ phần Xây dựng IPS Việt Nam.
Trước khi làm việc tại trụ sở UBND xã, Đoàn trực tiếp khảo sát các khu vực khai thác đất san lấp tại Dốc Rừng Dài; kiểm tra hiện trạng khai trường, mốc giới, tuyến đường vận chuyển, trạm cân điện tử, camera giám sát, cầu rửa xe và các công trình bảo vệ môi trường. Việc giám sát từ thực địa tạo cơ sở đối chiếu giữa giấy phép, hồ sơ pháp lý, số liệu doanh nghiệp báo cáo với hoạt động khai thác thực tế; qua đó làm rõ việc chấp hành quy định về ranh giới, diện tích, độ sâu, trữ lượng, công suất và trách nhiệm bảo đảm an toàn, bảo vệ môi trường.
Báo cáo với Đoàn, UBND xã Tam Tiến cho biết, từ ngày 1/7/2025 đến nay, công tác quản lý, sử dụng khoáng sản nhóm IV trên địa bàn cơ bản được thực hiện đúng quy định. Địa phương đã thành lập Tổ phản ứng nhanh kiểm tra, xử lý vi phạm trong các lĩnh vực xây dựng, đất đai, môi trường và khoáng sản; công khai đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của người dân; thành lập tổ giám sát hoạt động khai thác tại khu vực Dốc Rừng Dài.
Trong giai đoạn giám sát, UBND xã ban hành 6 quyết định phê duyệt tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đối với 6 trường hợp hộ gia đình được xác nhận thu hồi khoáng sản tại các thôn La Thành, Thị Cùng, Bãi Lát, Quỳnh Lâu và Hợp Thắng, với tổng khối lượng hơn 79,6 nghìn m³. Tổng tiền cấp quyền khai thác khoáng sản được phê duyệt hơn 119,3 triệu đồng; các hộ đã thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.
Đoàn giám sát kiểm tra bản đồ, ranh giới và hiện trạng khu vực khai thác khoáng sản nhóm IV tại Dốc Rừng Dài, xã Tam Tiến.
Bên cạnh đó, địa phương cũng phối hợp bàn giao mốc giới hai khu vực khai thác đất san lấp tại Dốc Rừng Dài, tổ chức kiểm tra và yêu cầu dừng khai thác, vận chuyển tại những vị trí chưa hoàn thiện đầy đủ thủ tục pháp lý về đất đai. Tuy nhiên, công tác phối hợp, kiểm tra có thời điểm chưa kịp thời; một số quy định về hồ sơ, diện tích, hạn mức và độ sâu thu hồi khoáng sản đối với hộ gia đình, cá nhân còn thiếu cụ thể.
Tại khu II, Công ty Cổ phần Xây dựng IPS Việt Nam được cấp phép khai thác trên diện tích 5,4 ha, trữ lượng hơn 1,67 triệu m³, công suất 380 nghìn m³/năm. Sản lượng khai thác lũy kế đến thời điểm báo cáo đạt hơn 255,2 nghìn m³.
Công ty TNHH Dịch vụ thương mại và Vận tải Nam Huyền được cấp phép khai thác tại khu I trên diện tích 6,2 ha, trữ lượng hơn 1,67 triệu m³, công suất 380 nghìn m³/năm. Doanh nghiệp báo cáo đã khai thác hơn 205,2 nghìn m³; tổng các khoản nghĩa vụ tài chính và chi phí liên quan đã thực hiện hơn 9,29 tỷ đồng.
Đoàn giám sát kiểm tra hệ thống theo dõi, kiểm soát sản lượng khoáng sản tại khu vực mỏ.
Địa phương kiến nghị Chính phủ sớm ban hành nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực địa chất, khoáng sản theo Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024; đồng thời đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành hướng dẫn cụ thể việc quản lý, xử lý và sử dụng khoáng sản thu hồi trong các trường hợp khẩn cấp; quy định rõ trình tự, thủ tục, hồ sơ, thẩm quyền và nghĩa vụ tài chính đối với việc bán thương mại phần khoáng sản thu hồi để tạo thuận lợi cho cơ sở trong quá trình triển khai thực hiện.
Tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn giám sát tập trung làm rõ sự thống nhất giữa dữ liệu trạm cân, camera, sổ theo dõi sản lượng, hóa đơn, chứng từ và số liệu kê khai thuế; việc thực hiện thủ tục đất đai, chuyển mục đích sử dụng rừng, ký quỹ phục hồi môi trường; trách nhiệm bảo đảm an toàn lao động, an toàn giao thông và phòng ngừa sự cố.
Những ảnh hưởng của hoạt động khai thác, vận chuyển đất san lấp đối với Quốc lộ 17 và khu dân cư dọc tuyến cũng được phân tích kỹ. Một số đoạn đường qua khu vực mỏ chưa hoàn thành thảm nhựa, hệ thống thoát nước chưa đồng bộ; việc vận chuyển đất và tưới nước chống bụi có thời điểm làm phát sinh bùn, nước đọng, ảnh hưởng đến giao thông và sinh hoạt của người dân.
Đồng chí Trần Văn Tuấn yêu cầu hoạt động khai thác khoáng sản đúng quy định, công khai, minh bạch và không ảnh hưởng đến đời sống Nhân dân.
Phát biểu kết luận, đồng chí Trần Văn Tuấn ghi nhận sự chủ động của cấp ủy, chính quyền xã Tam Tiến trong tuyên truyền pháp luật, thành lập lực lượng phản ứng nhanh và tổ chức giám sát tại các khu vực khai thác.
Đồng chí nhấn mạnh, sau sắp xếp đơn vị hành chính và trong bối cảnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, khối lượng công việc của cấp xã ngày càng lớn. Trong đó, quản lý đất đai, tài nguyên và khoáng sản là lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm nếu thiếu kiểm tra hoặc buông lỏng quản lý.
Trưởng Đoàn giám sát đề nghị xã Tam Tiến tiếp tục tuyên truyền sâu rộng các quy định về khoáng sản, không chỉ trong đội ngũ cán bộ, đảng viên mà đến từng thôn và người dân; nâng cao trách nhiệm quản lý, tăng cường tuần tra, kiểm tra đột xuất; chủ động phát hiện sớm và xử lý kịp thời các hành vi khai thác, vận chuyển sai phép, trái phép. Việc quản lý phải bám sát khai trường, tuyến vận chuyển và nơi sử dụng khoáng sản; đồng thời duy trì phối hợp chặt chẽ với công an, các sở, ngành và doanh nghiệp trên địa bàn.
Đối với các doanh nghiệp, đồng chí yêu cầu khai thác đúng thiết kế, tọa độ, ranh giới, diện tích, độ sâu, trữ lượng và công suất được cấp phép; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính; bảo đảm an toàn trong khu vực mỏ và không để hoạt động khai thác ảnh hưởng đến đất đai, công trình, môi trường và đời sống dân cư xung quanh.
Thông tin về dự án, sản lượng khai thác, địa điểm sử dụng đất san lấp, giá vật liệu tại mỏ và chi phí vận chuyển cần được công khai, minh bạch để cơ quan quản lý và người dân cùng giám sát. Đây cũng là cơ sở kiểm soát giá vật liệu đầu vào, hạn chế những bất cập ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công.
Đồng chí Trần Văn Tuấn đề nghị các sở, ngành liên quan tăng cường hướng dẫn chuyên môn cho cấp xã; kịp thời giải đáp những khó khăn về thủ tục thu hồi khoáng sản, quản lý đất dôi dư, xử lý vi phạm, bảo vệ môi trường và an toàn khai thác.
Cuộc giám sát diễn ra trong bối cảnh Bắc Ninh vừa bổ sung 10 khu vực đất san lấp, tổng diện tích 229,4 ha, tài nguyên dự báo khoảng 99,64 triệu m³, nhằm đáp ứng nhu cầu vật liệu cho các công trình, dự án trọng điểm. Nguồn vật liệu lớn đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ từ cấp phép, khai thác, kiểm soát sản lượng đến vận chuyển và sử dụng đúng mục đích.
Theo chương trình, ngày 22/7, Đoàn giám sát tiếp tục khảo sát thực tế và làm việc tại xã Nghĩa Phương. Kết quả đợt giám sát sẽ góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý, bảo đảm khoáng sản được khai thác tiết kiệm, hiệu quả, đúng pháp luật, không đánh đổi môi trường, an toàn và lợi ích lâu dài của Nhân dân./.
