(BNP)- Cổ phần hóa là việc chuyển đổi doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ từ mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên sang công ty cổ phần. Nghị định số 57/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã ban hành đã góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp sau cổ phần hóa ổn định tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Theo đó, Doanh nghiệp chỉ được thực hiện cổ phần hóa khi không thuộc diện Nhà nước cần tiếp tục nắm giữ 100% vốn điều lệ và sau khi xử lý tài chính, xác định giá trị doanh nghiệp, giá trị thực tế của doanh nghiệp phải bằng hoặc lớn hơn các khoản phải trả.
Nghị định quy định ba hình thức cổ phần hóa gồm: giữ nguyên vốn nhà nước và phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ; bán một phần vốn nhà nước hoặc kết hợp bán vốn với phát hành thêm cổ phiếu; bán toàn bộ vốn nhà nước hoặc kết hợp bán toàn bộ vốn với phát hành thêm cổ phiếu.
Đáng chú ý, Nghị định dành một chương quy định cụ thể về chính sách đối với người lao động. Theo đó, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động và người quản lý doanh nghiệp tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp được mua cổ phần ưu đãi với giá bằng 60% mệnh giá, tương ứng 6.000 đồng/cổ phần, tối đa 100 cổ phần cho mỗi năm thực tế làm việc tại khu vực nhà nước. Chính sách này cũng áp dụng đối với một số đối tượng đủ điều kiện như người lao động được cử làm đại diện phần vốn tại doanh nghiệp khác hoặc người lao động tại doanh nghiệp cấp II theo quy định.
Đối với người lao động thuộc diện doanh nghiệp tiếp tục sử dụng và có cam kết làm việc ít nhất 3 năm sau cổ phần hóa, Nghị định cho phép mua thêm cổ phần theo mức 200 cổ phần cho mỗi năm cam kết, tối đa 2.000 cổ phần/người. Riêng chuyên gia giỏi, có trình độ chuyên môn cao có thể được mua 500 cổ phần cho mỗi năm cam kết, nhưng không quá 5.000 cổ phần/người. Giá bán số cổ phần mua thêm được xác định theo giá khởi điểm trong phương án cổ phần hóa đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Nghị định cũng quy định rõ việc hạn chế chuyển nhượng cổ phần ưu đãi trong thời hạn 03 năm kể từ thời điểm nộp tiền mua cổ phần. Trường hợp người lao động chấm dứt hợp đồng trước thời hạn cam kết thì phải bán lại số cổ phần mua thêm cho doanh nghiệp theo quy định; ngược lại, nếu doanh nghiệp thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc di dời dẫn đến người lao động phải chấm dứt hợp đồng thì số cổ phần này được chuyển thành cổ phần phổ thông và doanh nghiệp có trách nhiệm mua lại nếu người lao động có nhu cầu.
Đối với lao động dôi dư sau cổ phần hóa, Nghị định quy định người lao động không được bố trí việc làm sẽ được hưởng chính sách theo quy định của pháp luật về lao động và pháp luật về người lao động dôi dư. Đối với người quản lý doanh nghiệp không được bố trí công tác, việc giải quyết chế độ được thực hiện theo quy định về tinh giản biên chế hoặc quy định của pháp luật lao động, tùy từng trường hợp./.
