Phổ biến giáo dục pháp luật

Kế hoạch hành động nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ giai đoạn 2026 - 2027

20/07/2026 16:53

(BNP) - Bộ Công Thương vừa có Quyết định ban hành Kế hoạch hành động nhằm nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) bằng biện pháp hành chính giai đoạn 2026 - 2027.

Tăng cường đấu tranh với các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT.

Kế hoạch hướng tới tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác bảo vệ quyền SHTT, tăng cường đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT, đặc biệt trên môi trường thương mại điện tử và nền tảng số.

Nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ, lấy chuyển đổi số làm động lực

Theo Kế hoạch, Bộ Công Thương đặt mục tiêu tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong công tác thực thi quyền SHTT bằng biện pháp hành chính, trong đó chú trọng bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan và tăng cường đấu tranh với các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT trên môi trường thương mại điện tử và các nền tảng số. Đồng thời, nâng cao nhận thức, trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ, công chức ngành Công Thương, gắn trách nhiệm của người đứng đầu với hiệu quả thực thi tại từng địa bàn; đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), blockchain trong truy vết, thu thập chứng cứ và xử lý vi phạm hành chính về SHTT.

Kế hoạch cũng xác định mục tiêu nâng cao năng lực quản lý nhà nước, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền SHTT; tiếp tục nghiên cứu, tổng hợp những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực thi pháp luật để kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách, góp phần nâng cao hiệu quả áp dụng các biện pháp hành chính trong xử lý vi phạm. Qua đó, góp phần hạn chế tình trạng hàng giả, hàng xâm phạm nhãn hiệu, bản quyền, nâng cao hiệu quả bảo hộ quyền SHTT và uy tín của Việt Nam trong thực hiện các cam kết quốc tế.

Đáng chú ý, Kế hoạch đề ra nhiều chỉ tiêu cụ thể như: 100% cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ thực hiện rà soát việc sử dụng phần mềm có bản quyền hằng năm; 100% cán bộ, công chức thực thi quyền SHTT của lực lượng Quản lý thị trường được tập huấn, cập nhật kiến thức và sử dụng tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ. Lực lượng Quản lý thị trường từng bước được trang bị công nghệ phục vụ truy xuất nguồn gốc, xác thực thông tin quyền SHTT đối với các nhóm hàng hóa có nguy cơ vi phạm cao.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương phấn đấu duy trì hằng năm ít nhất một đợt cao điểm kiểm tra, đấu tranh, xử lý các hành vi xâm phạm quyền SHTT trên phạm vi cả nước; tăng cường phối hợp với các bộ, ngành trong thực thi quyền tác giả và quyền liên quan; thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ với các sàn thương mại điện tử nhằm chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý nhanh các hành vi vi phạm. Kế hoạch cũng hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu số về chủ thể quyền để phục vụ tra cứu, xác minh nhanh; bảo đảm 100% đơn yêu cầu xử lý vi phạm đủ điều kiện được tiếp nhận, xử lý và 100% thông tin cảnh báo khẩn cấp về hành vi vi phạm trên môi trường thương mại điện tử được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện hoặc tiếp nhận thông tin.

Phân công rõ trách nhiệm, huy động sự tham gia của địa phương và doanh nghiệp

Để bảo đảm triển khai hiệu quả, Kế hoạch được thực hiện từ khi ban hành đến hết ngày 31/12/2027, đồng thời tiếp tục duy trì thường xuyên sau giai đoạn này. Bộ Công Thương yêu cầu thủ trưởng các đơn vị trực thuộc chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết, chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng về tiến độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao.

UBND các tỉnh, thành phố được đề nghị chỉ đạo các cơ quan liên quan phối hợp triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, bảo đảm kinh phí, nhân lực và điều kiện cần thiết để nâng cao hiệu quả thực thi quyền SHTT bằng biện pháp hành chính. Sở Công Thương các địa phương có trách nhiệm tham mưu xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tế; chủ động bố trí nguồn lực phục vụ công tác kiểm tra, xử lý hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT và gian lận thương mại trên địa bàn.

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước được giao làm đầu mối theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình thực hiện Kế hoạch; phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và các đơn vị thuộc Bộ trong quá trình triển khai. Đồng thời, khuyến khích sự tham gia của các hiệp hội ngành hàng, chủ thể quyền, doanh nghiệp, sàn thương mại điện tử và các nền tảng số trong việc chia sẻ thông tin, phối hợp phát hiện, xử lý và phòng ngừa các hành vi xâm phạm quyền SHTT./.

BNP