(BNP) - Ngày 2/3, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phan Thế Tuấn chủ trì buổi làm việc về dự thảo Chương trình của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) tỉnh Bắc Ninh, giai đoạn 2026-2030. Tham dự có đại diện lãnh đạo các sở, ngành liên quan.
Quang cảnh buổi làm việc.
Hiện nay, vùng DTTS&MN của tỉnh gồm 30 xã (09 xã khu vực I, 02 xã khu vực II, 19 xã khu vực III) và 09 thôn ngoài các xã khu vực I, II, III; chiếm 30,3% tổng số xã, phường toàn tỉnh, với diện tích tự nhiên 2.737 km² (tương đương 58% diện tích toàn tỉnh). Địa hình chủ yếu là đồi núi, độ dốc lớn, chia cắt mạnh; điều kiện tự nhiên còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất và khả năng tiếp cận thị trường của người dân.
Tuy nhiên, đây là khu vực có vị trí quan trọng về quốc phòng, an ninh; là đầu nguồn sinh thủy, giữ vai trò bảo đảm nguồn nước cho vùng hạ du và đồng bằng; đồng thời có tiềm năng phát triển nông, lâm nghiệp với nhiều sản phẩm đặc trưng như: Vải thiều, cây có múi, na, táo lai, hạt dẻ, dược liệu, ba kích, nghệ và chăn nuôi gia súc, gia cầm. Khu vực cũng hội tụ nhiều giá trị di sản văn hóa phi vật thể, có điều kiện phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng tại các điểm như Suối Mỡ, Đồng Cao, Khe Rỗ, Tây Yên Tử, Hồ Khuôn Thần, Hồ Cấm Sơn.
Toàn vùng có 274.199 người dân tộc thiểu số sinh sống, chiếm 7,58% dân số toàn tỉnh và 91,4% tổng số người dân tộc thiểu số của tỉnh, với 42 thành phần dân tộc; trong đó có 6 dân tộc đông dân, sinh sống thành cộng đồng gồm: Nùng, Tày, Sán Dìu, Hoa, Sán Chay (Cao Lan, Sán Chỉ) và Dao.
Đồng chí Đào Duy Trọng, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh phát biểu tại buổi làm việc.
Đánh giá thực trạng cho thấy, kinh tế khu vực đã có chuyển biến nhưng chưa bền vững; sản xuất nông nghiệp còn chiếm tỷ trọng lớn, quy mô nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi giá trị; thu nhập bình quân đầu người thấp hơn mặt bằng chung của tỉnh; tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo còn cao. Hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện, nước sinh hoạt từng bước được đầu tư nhưng chưa đồng bộ; một số công trình xuống cấp; tỷ lệ sử dụng nước sạch còn hạn chế. Lĩnh vực giáo dục, y tế, an sinh xã hội được quan tâm, song chất lượng nguồn nhân lực còn thấp, tỷ lệ lao động qua đào tạo chưa cao; nguy cơ tái nghèo vẫn hiện hữu...
Trên cơ sở đó, dự thảo Chương trình được xây dựng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh và các chủ trương của Trung ương về phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS&MN; hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, toàn diện, thu hẹp khoảng cách giữa vùng dân tộc thiểu số, miền núi với các khu vực khác.
Đồng chí Nguyễn Thuỳ Linh, Phó Giám đốc Sở Tài chính trao đổi tại buổi làm việc.
Theo đó, giai đoạn 2026-2030, tỉnh phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo tại các xã, thôn đặc biệt khó khăn bình quân 1,5%/năm; đến năm 2030 thu nhập bình quân của người dân vùng DTTS&MN gấp 2 lần so với năm 2025; cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn; 40% số xã đạt chuẩn nông thôn mới. Đồng thời, 100% đường đến trung tâm xã được nâng cấp theo quy hoạch; 98% trường học đạt chuẩn quốc gia mức độ 1; 99% dân số tham gia bảo hiểm y tế; 60% người dân sử dụng nước sạch.
Chương trình cũng chú trọng phát triển kinh tế hộ gia đình, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; phát triển sản phẩm OCOP, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng; bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc.
Tổng nhu cầu vốn thực hiện Chương trình dự kiến trên 25.000 tỷ đồng, trong đó ngân sách tỉnh khoảng 16.500 tỷ đồng, còn lại là nguồn hỗ trợ từ Trung ương, vốn lồng ghép các chương trình mục tiêu Quốc gia, vốn tín dụng và xã hội hóa.
Đồng chí Bùi Quang Phát, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường trao đổi tại buổi làm việc.
Trao đổi tại buổi làm việc, các đại biểu tập trung phân tích, đánh giá tính khả thi của các mục tiêu, chỉ tiêu được nêu trong dự thảo Chương trình; đồng thời đề nghị rà soát, điều chỉnh một số nội dung như: tỷ lệ giảm hộ nghèo, tỷ lệ sử dụng nước sạch, trường đạt chuẩn quốc gia, phát triển sản phẩm OCOP… bảo đảm thống nhất với Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh và phù hợp thực tiễn.
Các ý kiến nhấn mạnh cần xác định lộ trình giảm nghèo sát từng địa bàn, linh hoạt theo đặc thù vùng thấp và vùng cao, phấn đấu đến năm 2030 cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn hiện hành. Bên cạnh đó, đề nghị nâng chỉ tiêu hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh vùng đồng bào dân tộc thiểu số; nghiên cứu mô hình đầu tư hạ tầng số dùng chung, khắc phục các điểm sóng yếu trên địa bàn; bổ sung, điều chỉnh một số chỉ tiêu về giáo dục, y tế, văn hóa - du lịch, thương mại và giao thông theo hướng thiết thực, khả thi. Về nguồn lực, các đại biểu đề nghị làm rõ cơ sở tính toán tổng mức đầu tư, khả năng cân đối ngân sách và phương án lồng ghép các chương trình, dự án, bảo đảm hiệu quả, tránh chồng chéo, tạo cơ sở thuận lợi cho công tác thẩm định, phê duyệt và tổ chức thực hiện.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phan Thế Tuấn phát biểu kết luận buổi làm việc.
Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phan Thế Tuấn nhấn mạnh, mặc dù dự thảo đã đề ra 10 nhóm chỉ tiêu, song 2 mục tiêu cốt lõi cần tập trung thực hiện là đến năm 2030, xóa bỏ 19 xã đặc biệt khó khăn hiện nay và nâng thu nhập của người dân vùng DTTS&MN lên gấp 2 lần so với năm 2025. Đây là mục tiêu cao hơn so với yêu cầu chung của Trung ương (mốc so sánh năm 2020), do đó đòi hỏi quyết tâm chính trị lớn và giải pháp đồng bộ, khả thi.
Đồng chí giao Sở Dân tộc và Tôn giáo chủ trì tiếp thu đầy đủ ý kiến các sở, ngành để hoàn thiện dự thảo; yêu cầu Sở Tài chính phối hợp với các ngành Giáo dục, Y tế, Nông nghiệp và đơn vị liên quan rà soát, phân tích kỹ cơ cấu nguồn vốn, xác định rõ tổng mức đầu tư cần thiết trên cơ sở tính toán cụ thể, có căn cứ. Nguồn lực thực hiện phải được xác định theo hướng lồng ghép các chương trình mục tiêu Quốc gia, kế hoạch đầu tư công trung hạn và các đề án chuyên ngành; bảo đảm chặt chẽ, khả thi, tránh tình trạng đề ra mục tiêu nhưng không cân đối được nguồn lực.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu, sau buổi làm việc này các đơn vị khẩn trương hoàn thiện dự thảo, bảo đảm chất lượng, tiến độ để báo cáo Thường trực Đảng ủy UBND tỉnh và trình cấp có thẩm quyền xem xét theo quy định; đồng thời đề nghị các sở, ngành tiếp tục phối hợp chặt chẽ, phát huy tinh thần trách nhiệm, góp phần hoàn thiện Chương trình có ý nghĩa chính trị - xã hội quan trọng đối với sự phát triển bền vững của tỉnh./.
