Làng nghề truyền thống

Bánh tro Đình Tổ

09/12/2025 10:40

(BNP) - Bắc Ninh không chỉ nổi tiếng với những câu Quan họ ngọt ngào, đằm thắm mà còn níu chân du khách bởi đặc sản bánh tro Đình Tổ, phường Trí Quả, tỉnh Bắc Ninh ngon đến “lạc lối về”.

Bánh tro Đình Tổ.

Không giống với bánh tro ở các nơi khác, bánh tro Đình Tổ có màu sắc trong suốt như hổ phách, độc đáo và cầu kỳ từ cung cách chế biển đến thưởng ngoạn.

Theo người dân nơi đây, bánh tro Đình Tổ được làm từ gạo nếp, nước tro, một ít vôi, bánh được gói bằng lá chuối hoặc lá dong và mật mía. Để có được nước tro trong, có mùi thơm nhẹ người ta dùng rơm nếp đốt lấy tro, rồi đổ tro vào chậu, hòa với nước vôi, sau đó chắt lấy nước trong, bỏ cặn. Và những người làm nghề lâu năm luôn biết điều tiết tỷ lệ này để cho ra bánh có màu hổ phách, phảng phất hương vôi, ngọt ngào thơm mát mà vẫn nuột nà tình quê.

Gạo là nguyên liệu chính làm nên bánh tro, người dân nơi đây chọn thứ gạo nếp cái hoa vàng đều hạt cho vào tro để ngâm gạo trong chừng một đêm khi nào vớt ra thấy hạt gạo miết ở hai đầu ngón tay nát mịn là được. Gạo ngâm xong được vớt ra xối sạch bằng nước mưa hoặc nước giếng khơi để cho ráo mới đem gói. Lá gói bánh thường là lá dong hoặc lá chuối hột, bánh tro Đình Tổ thường được gói theo hình ú, vồm cao như bàn tay khi nắm lại. Bánh gói xong đem luộc chín, phía dưới cùng của nồi luộc thường được lót một lớp lá dong già cho khỏi bén và thêm đậm hương. Bánh chín khi bóc ra lộ nguyên hình trong suốt một màu có thể nhìn xuyên thấu, đụng tay vào núng nính mềm mại như khối thạch.

Người dân Đình Tổ làm bánh họ biết điều tiết nước ngâm để bánh đỏ như mặt trời trông rất đẹp, hấp dẫn. Bánh tro cắt ra từng miếng nhỏ nhẹ nhàng chấm vào bát mật mía vàng óng, thơm phức, thảng thốt nao lòng trước hương vị ngọt mát, thanh dịu của bánh tro Đình Tổ.

Tuy vậy, bên cạnh hương bị ngọt ngào, thanh mát, bánh tro Đình Tổ còn có công dụng dược lý rất lớn mà không phải ai cũng biết. Bởi theo Đông y, cơ thể con người “dương thường hữu dư, âm thường bất túc”, bánh tro có vị nhạt, tính mát ăn rất dễ tiêu, tốt cho tiêu hóa thích hợp nhất với người già, trẻ nhỏ và chị em có chứng bệnh nóng sốt âm ỉ, bánh tro có chức năng tư âm, dưỡng âm.

HC