(BNP) - Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Văn bản hợp nhất số 14/VBHN-BNNMT ngày 09/02/2026 hợp nhất Nghị định số 102/2020/NĐ-CP ngày 01/9/2020 của Chính phủ quy định Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp Việt Nam, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 120/2024/NĐ-CP và Nghị định số 42/2026/NĐ-CP.
Ảnh minh họa.
Văn bản hợp nhất nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong quản lý nhà nước về nhập khẩu, xuất khẩu gỗ; phân loại doanh nghiệp; cấp giấy phép FLEGT; đồng thời cụ thể hóa các cam kết quốc tế của Việt Nam trong thực thi Hiệp định VPA/FLEGT với Liên minh châu Âu (EU) và các thỏa thuận quốc tế liên quan đến phòng, chống khai thác, thương mại gỗ bất hợp pháp.
Quản lý gỗ nhập khẩu, xuất khẩu theo nguyên tắc rủi ro
Nghị định quy định gỗ nhập khẩu phải bảo đảm hợp pháp, chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan Hải quan và được quản lý trên cơ sở áp dụng biện pháp quản lý rủi ro.
Việc quản lý rủi ro được thực hiện dựa trên tiêu chí xác định quốc gia, vùng lãnh thổ thuộc vùng địa lý tích cực hoặc không tích cực; loài gỗ rủi ro hoặc không rủi ro. Danh sách quốc gia, vùng lãnh thổ thuộc vùng địa lý tích cực và danh mục loài gỗ rủi ro do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xác định, công bố và định kỳ rà soát.
Chủ gỗ nhập khẩu có trách nhiệm giải trình, cung cấp hồ sơ, kê khai nguồn gốc gỗ, chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp của gỗ nhập khẩu.
Đối với gỗ xuất khẩu, Nghị định quy định rõ yêu cầu về hồ sơ, xác nhận nguồn gốc gỗ trước khi xuất khẩu; cơ chế kiểm tra thực tế lô hàng; các loại giấy tờ phải xuất trình khi làm thủ tục hải quan như giấy phép CITES, giấy phép FLEGT hoặc bảng kê gỗ theo quy định.
Phân loại doanh nghiệp theo mức độ tuân thủ
Một trong những nội dung quan trọng của Nghị định là quy định việc phân loại doanh nghiệp trồng, khai thác, chế biến, nhập khẩu, xuất khẩu gỗ thông qua Hệ thống thông tin phân loại doanh nghiệp.
Doanh nghiệp được phân thành Nhóm I và Nhóm II trên cơ sở mức độ tuân thủ pháp luật về thành lập, hoạt động và bảo đảm gỗ hợp pháp. Doanh nghiệp Nhóm I là doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo quy định; doanh nghiệp chưa đáp ứng sẽ được xếp Nhóm II.
Kết quả phân loại được công bố công khai; doanh nghiệp Nhóm I được hưởng cơ chế quản lý thuận lợi hơn. Trường hợp vi phạm pháp luật hoặc không tuân thủ nghĩa vụ kê khai, doanh nghiệp có thể bị chuyển từ Nhóm I sang Nhóm II.
Quy định chặt chẽ về cấp, gia hạn và thu hồi giấy phép FLEGT
Nghị định quy định chi tiết về cấp giấy phép FLEGT đối với lô hàng gỗ hợp pháp xuất khẩu vào thị trường EU. Giấy phép FLEGT được cấp dưới hình thức điện tử, có hiệu lực tối đa 06 tháng và chỉ cấp một giấy phép cho một lô hàng.
Trình tự, thủ tục cấp, gia hạn, cấp lại, cấp thay thế và thu hồi giấy phép FLEGT được quy định cụ thể, kèm theo các mốc thời gian xử lý hồ sơ rõ ràng. Trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ về nguồn gốc hợp pháp của lô hàng, cơ quan cấp phép được quyền tổ chức xác minh trước khi quyết định cấp phép.
Đồng thời, Nghị định cũng quy định việc đánh giá độc lập Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp Việt Nam theo các tiêu chuẩn quốc tế, bảo đảm tính minh bạch, khách quan trong quá trình vận hành hệ thống.
Tăng cường trách nhiệm các cơ quan, tổ chức liên quan
Nghị định xác định rõ trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND các tỉnh, cơ quan Kiểm lâm, cơ quan Hải quan và các tổ chức, cá nhân có liên quan trong quản lý, kiểm tra, giám sát, truy xuất nguồn gốc gỗ, lưu giữ hồ sơ và thực hiện chế độ báo cáo.
Việc ban hành Văn bản hợp nhất góp phần hoàn thiện khung pháp lý về bảo đảm gỗ hợp pháp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực lâm nghiệp, tăng cường tính minh bạch của chuỗi cung ứng gỗ, đáp ứng yêu cầu hội nhập và cam kết quốc tế của Việt Nam./.
