Hội nghị toàn quốc thúc đẩy triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Xuân Lợi chủ trì Hội nghị tại điểm cầu tỉnh Bắc Ninh.

Tại điểm cầu tỉnh Bắc Ninh, đồng chí Lê Xuân Lợi, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì. Cùng dự có lãnh đạo các Sở: Nông nghiệp và Môi trường, Dân tộc và Tôn giáo, Tài chính, Xây dựng; lãnh đạo Văn phòng UBND tỉnh cùng đại diện các cơ quan, đơn vị liên quan.

Diễn ra trong năm đầu triển khai Chương trình giai đoạn mới, Hội nghị tập trung đánh giá kết quả thực hiện trong 6 tháng đầu năm 2026; làm rõ những khó khăn, vướng mắc về cơ chế, tổ chức bộ máy, phân bổ nguồn lực và giải ngân; đồng thời thống nhất các nhiệm vụ, giải pháp nhằm chuyển nhanh từ hoàn thiện chính sách sang triển khai đồng bộ, thực chất tại cơ sở.

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp trình bày báo cáo tóm tắt tình hình triển khai Chương trình giai đoạn I từ năm 2026 – 2030; tham luận của các địa phương về kinh nghiệm tổ chức thực hiện, những khó khăn phát sinh và giải pháp đẩy nhanh tiến độ. Đại diện các Bộ: Tài chính, Xây dựng, Dân tộc và Tôn giáo hướng dẫn, giải đáp những nội dung thuộc phạm vi quản lý; Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam hướng dẫn lấy ý kiến sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030.

Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 được tổ chức trên cơ sở tích hợp ba Chương trình mục tiêu quốc gia của giai đoạn trước trong một khuôn khổ thống nhất. Cách tiếp cận mới nhằm giảm chồng chéo về địa bàn, đối tượng và nội dung hỗ trợ; tập trung nguồn lực, tinh gọn đầu mối, đồng thời tăng quyền chủ động và trách nhiệm của địa phương trong quản lý, sử dụng vốn.

Theo báo cáo tại Hội nghị, tổng ngân sách nhà nước dự kiến bố trí cho Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 423.000 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Trung ương 100.000 tỷ đồng, ngân sách địa phương khoảng 300.000 tỷ đồng và vốn tín dụng chính sách khoảng 23.000 tỷ đồng.

Đến năm 2030, cả nước phấn đấu có khoảng 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó khoảng 10% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại; có 5 tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Thu nhập bình quân của người dân nông thôn phấn đấu tăng gấp 2,5 - 3 lần so với năm 2020; tỷ lệ nghèo đa chiều giảm từ 1 - 1,5% mỗi năm; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giảm xuống dưới 10%.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các điều kiện nền tảng để triển khai Chương trình đã cơ bản được hình thành. Trung ương đã ban hành và trình cấp có thẩm quyền ban hành 54 văn bản quản lý, hướng dẫn, giảm 79% số lượng văn bản so với giai đoạn trước và hoàn thành sớm hơn một tháng so với tiến độ Chính phủ giao.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Sổ tay hướng dẫn, đồng thời tổ chức 8 lớp tập huấn về Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới và các quy định mới cho khoảng 12.000 cán bộ từ Trung ương đến địa phương.

Đến hết tháng 6/2026, có 31/34 tỉnh, thành phố hoàn thành phân loại nhóm xã; 17/34 địa phương ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình; 9/34 địa phương ban hành nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách; 23/34 tỉnh, thành phố thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh.

Công tác chuẩn bị nguồn lực cũng được đẩy nhanh. Trung ương đã phân bổ, giao 70.000 tỷ đồng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; phương án phân bổ 9.000 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương thực hiện Chương trình trong năm 2026 đang tiếp tục được hoàn thiện.

Bên cạnh những kết quả bước đầu, Hội nghị thẳng thắn chỉ ra tiến độ triển khai giữa các địa phương còn chưa đồng đều. Nhiều nhiệm vụ tác động trực tiếp đến hạ tầng, sinh kế, thu nhập và đời sống người dân vẫn đang ở giai đoạn chuẩn bị; một số địa phương còn chậm kiện toàn bộ máy, ban hành kế hoạch, xây dựng nguyên tắc phân bổ vốn và hoàn thiện danh mục dự án.

Giải ngân nguồn vốn chuyển tiếp là một trong những nội dung được Hội nghị đặc biệt quan tâm. Tính đến ngày 30/6, tổng số vốn ngân sách Trung ương của ba Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025 đã làm thủ tục kéo dài sang năm 2026 là hơn 17.671 tỷ đồng. Tuy nhiên, vốn đầu tư công mới giải ngân đạt 23,5% kế hoạch; kinh phí thường xuyên đạt 15,2% dự toán.

Những khó khăn về thủ tục đầu tư, đất đai, xác định đối tượng thụ hưởng, nội dung chi, thanh toán và quyết toán đang tạo áp lực lớn đối với mục tiêu hoàn thành kế hoạch năm 2026. Trước đó, tại Chỉ thị số 22/CT-TTg ngày 22/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các bộ, cơ quan và địa phương xác định việc triển khai Chương trình là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp bách; phân công rõ trách nhiệm, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân, bảo đảm đúng mục tiêu, đúng đối tượng, công khai, minh bạch.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, nhấn mạnh lấy hiệu quả, chất lượng đầu ra làm thước đo đánh giá việc thực hiện Chương trình. (Nguồn ảnh: Báo Nông nghiệp và Môi trường)

Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương khẩn trương chuyển từ khâu chuẩn bị sang tổ chức thực hiện đồng bộ, thực chất; tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, bộ máy, phân bổ vốn và giải ngân.

Các bộ, cơ quan Trung ương phải chủ động hướng dẫn, giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền, không để địa phương chậm triển khai do phải chờ đợi hoặc xin ý kiến qua nhiều đầu mối. Các địa phương khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo và cơ quan giúp việc; hoàn thiện kế hoạch thực hiện Chương trình, cụ thể hóa tiêu chí, lựa chọn đúng nhiệm vụ, dự án đủ điều kiện triển khai và có khả năng tạo tác động trực tiếp đến đời sống người dân.

Đối với số vốn của giai đoạn 2021 - 2025 được kéo dài sang năm 2026, Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát cụ thể từng nhiệm vụ, dự án, xác định rõ khó khăn, trách nhiệm và phương án xử lý; đẩy nhanh tiến độ giải ngân, không để nguồn lực bị tồn đọng, lãng phí. Việc phân bổ và sử dụng vốn phải có trọng tâm, trọng điểm, gắn tiến độ thực hiện và hiệu quả đầu ra với trách nhiệm của người đứng đầu.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Xuân Lợi phát biểu chỉ đạo sau Hội nghị.

Kết luận tại điểm cầu Bắc Ninh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Xuân Lợi đề nghị các sở, ngành bám sát chỉ đạo của Trung ương, tăng cường phối hợp, tập trung cao cho nhiệm vụ đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và hoàn thiện các điều kiện triển khai Chương trình trên địa bàn tỉnh.

Đồng chí giao Sở Tài chính chủ trì đôn đốc các sở, ngành, đơn vị tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải ngân; kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm hướng dẫn thống nhất, không để cùng một nội dung nhưng có nhiều cách hiểu, cách xử lý khác nhau.

Đối với nguồn vốn chưa thể giải ngân nếu không điều chỉnh dự án hoặc kế hoạch vốn, Sở Tài chính có trách nhiệm tổng hợp, đề xuất phương án điều chỉnh để sử dụng hiệu quả cho Chương trình giai đoạn 2026 - 2030; đồng thời khẩn trương tham mưu phân bổ vốn ngay sau khi có quyết định giao vốn của Trung ương.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia; củng cố bộ máy giúp việc theo hướng chuyên nghiệp, đồng bộ, hiệu quả.

Cùng với đó, Sở khẩn trương tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình, làm căn cứ để các sở, ngành và UBND các xã xây dựng kế hoạch cụ thể; tập trung hoàn thiện các chỉ tiêu, tiêu chí xã nông thôn mới, xã nông thôn mới hiện đại và điều kiện để tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu đẩy nhanh việc xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành các nghị quyết, quyết định về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn; chính sách hỗ trợ hộ nghèo; mức hỗ trợ điện chiếu sáng đường làng, ngõ xóm; đồng thời tổ chức rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo theo quy định mới, bảo đảm chính xác, công khai, đúng đối tượng.

Sở Dân tộc và Tôn giáo chủ trì tham mưu, đôn đốc các cơ quan, đơn vị hoàn thành nhiệm vụ theo Chương trình hành động số 22-CTr/TU ngày 28/3/2026 của Tỉnh ủy về phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026 - 2030; phối hợp xây dựng phương án vốn đối ứng, tổng hợp nhu cầu kinh phí và kế hoạch đầu tư công trung hạn, hằng năm để tổ chức thực hiện hiệu quả.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Xuân Lợi nhấn mạnh yêu cầu các sở, ngành phải phối hợp chặt chẽ, chủ động xử lý những khó khăn thuộc thẩm quyền; bảo đảm rõ đầu mối, rõ nhiệm vụ, rõ tiến độ và rõ trách nhiệm. Mục tiêu xuyên suốt là đưa nguồn lực sớm đến đúng địa bàn, đúng đối tượng, chuyển hóa thành những công trình, sinh kế và dịch vụ thiết yếu, tạo chuyển biến thực chất trong đời sống Nhân dân./.